
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
65باعتقاد وجود إمام معصوم، و هو نصّ فی إمامیّته.»1
ابنمسکویه در جمیع فنون و علوم، مقام اوّل را حائز بوده است
[تأسیس الشّیعة لعلوم الإسلام، صفحة 385:]
«و منهم: الشّیخ أبوعلیّ بن مسکویه، و اسمه أحمد بن محمّد بن یعقوب بن مسکویه، الرازیّ الأصل، الإصفهانیّ المسکن و المدفن، أحد أفراد الدّهر، کان حکیمًا إلٰهیًّا ریاضیًّا هندسیًّا أخلاقیًّا متکلّمًا لغویًّا شاعرًا مؤرّخًا، عالمًا بالأخبار، متبحّرًا فی الآثار، إمامًا فی الکلّ عند الکلّ، مصنِّفًا فی الکلّ تصانیفًا علیها المعوَّل و إلیها المرجع.
صنّف فی الحکمة کتاب الفوز الأکبر و الأصغر ـ و هما کتابان فی أصول الدّیانات و حقائق النّفوس، و صرّح فی الفوز الأصغر بلزوم عصمة الإمام ـ، و کتاب نور السّعادة، و کتاب أقسام الحکمة و الرّیاضی، و له تعلیق فی المنطق، و کتاب أدب الدّنیا و الدّین، و کتاب نزهت نامۀ علائی ـ کتبه لعلاءالدّین الدّیلمی ـ ، و کتاب جاویدان خرد، و کتاب آداب العرب و العجم، و کتاب السّیاسة السلطانیّة، و له فی التّاریخ تجاریب الأُمَم ـ یشتمل علی تاریخ خلفاء العبّاسیّة علی نهج صحیح، انتهی فیه إلی سنة 332 و هی منتصف أیّام الطّائع منهم ـ، و کتاب أحوال الحکماء السّلَف، و له فی علم الأخلاق ما ستعرفه إن شاء الله، و له فی الأدب کتاب ندیم الفرید و کتاب مختار الأشعار و کتاب أنس الخواطر، و له شعرٌ جیّدٌ جمعه، و له فی الطبّ ما حکاه فی طبقات الأطبّاء، قال: ”کان أبوعلیّ ابنمسکویه فاضلًا فی علوم الحکمیّة، ممیّزًا فیها، خبیرًا بصناعة الطبّ، جیّدًا فی أصولها و فروعها، و له من الکتب: کتاب الأشربة، کتاب البطّیخ، کتاب تهذیب الأخلاق.“ ـ انتهی.
- . جنگ 24، ص 326.
