
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
41و قال آخرون: ”لابدّ فی إطلاق الصّحبة مع الرُّؤیة أن یروِی حدیثًا أو حدیثین.“1
قال الواقدیّ: ”و رأیت أهل العلم یقولون:
کلّ من رأیٰ رسول الله صلّی الله علیه [و آله] و سلّم، و قد أدرک الحُلُم فأسلم و عقَل أمر الدِّین و رضِیَه؛ فهو عندنا ممّن صحِب النبیّ صلّی الله علیه [و آله] و سلّم، و لو ساعةً من نهارٍ.“2
إلّا أنّ تعریف الواقدیّ هذا، یُخرِج بعضَ الصّحابة الّذین رأوا رسول الله و هم دون الحلم و روَوْا عنه، کعبدالله بن عبّاس و الحسن و الحسین و ابنالزُّبیر و غیرهم ـ رضی الله عنهم ـ و لذلک قال العراقیّ: ”و التّقیید بالبلوغ شاذّ.“3
قال إمام التّابعین سعید بن المُسیِّب: ”الصّحابة لا نعدّهم إلّا من أقام مع رسول الله صلّی الله علیه [و آله] و سلّم سَنةً أو سَنتَین، و غزا معه غزوةً أو غزوتَین.“4 قال ابنالصّلاح: ”و کأنّ المراد بهذا ـ إن صحَّ عنه ـ راجع إلی المحکیّ عن الأُصولیّین، و لکن فی عبارته ضیقٌ یوجب أن لا یعدّ من الصّحابة جَریرُ بن عبدالله البَجَلِّی و من شارکَه... .“5
قال العراقیّ:
و لایصحُّ هذا عن ابنالمُسیِّب؛ ففی الإسناد إلیه محمّد بن عُمَر الواقدیّ ضعیفٌ فی الحدیث6
- . اُنظر الباعث الحثیث، ص 203؛ فتح المغیث، ج 4، ص 32.
- . تلقیح فهوم أهل الأثر، ص 27، تعلیقه؛ نحوه فی: فتح المغیث، ج 4، ص 32؛ الکفایة، ص 51.
- . فتح المغیث، ج 4، ص 32.
- . الکفایة، ص 50 و 51؛ الباعث الحثیث، ص 203؛ تلقیح فهوم أهل الأثر، ص 27، تعلیقه؛ تدریب الرّاوی، ص 398.
- . فتح المغیث، ج 4، ص 32.
- . همان.
