مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتاب‌شناسی و برخی مطالب متنوع » می‌باشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد می‌تواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیت‌ها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیه‌ها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی می‌گردد. • بخش دوم: فهارس و کتاب‌شناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباح‌الشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکی‌ها، و ذکر روایاتی در این موضوع، می‌باشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکته‌‌هایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداخته‌اند.
مطلع انوار ج11
39التّابعیُّ من صحِب صحابیًّا
[السنّة قبل التّدوین] صفحة 483:
«من یعدُّ تابعیًّا:
قال الخطیب البغدادی: ”التّابعیُّ من صحِب صحابیًّا.“1 و لا یکفی مجرَّد الإلتقاء ـ بخلاف الصّحابی، فقد اکتفی فیه بذلک؛ لشرف لقاء النبیّ صلّی الله علیه [و آله] و سلّم، و الاجتماع به ـ أو رؤیته، فإنّ لذلک أثرًا کبیرًا فی إصلاح القلوب و تزکیة النُّفوس، ممّا لا یتهیَّأ لمن یلقیٰ الصحابیّ من غیر متابعةٍ له و طول أخذٍ عنه.
و قال أکثر المحدّثین: ”إنّ التّابعیّ من لقِی واحدًا من الصّحابة فأکثر.“ و إن لم یصحَبه؛ و لهذا ذکر مسلم و ابن‌حَبّان، سلیمانَ بن مهران الأعمش فی طبقة التّابعین ـ و قال ابن‌حَبّان: ”أخرجناه فی هذه الطبقة لأنّ له لقیًا و حفظًا، رأی أنس بن مالک و إن لم یصحّ له سماع المسند عنه“ ـ کما عدَّ الحافظ عبدالغنی بن سعید، یحیَی بن أبی‌کثیر من التّابعین لأنَّه لقی أنسًا، و عدَّ فیهم موسی بن أبی‌عائشة لکونه لقی عمرَو بن حریث، و عدّ فیهم جَریرَ بن أبی‌حازم لکونه رأی أنسًا؛ و هذا إقرار منهم بأنَّ التّابعیَّ من رأیٰ الصحابیَّ.»
- . تدریب الراوی، ص 416.