
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
263تحت شمارۀ 766 که ترجمۀ احوال قاضی نعمان، أبوحنیفه، نعمان بن أبیعبدالله را ذکر کرده است، گفته است: «او اوّلاً مالکیمذهب بوده، و سپس امامیمذهب شده است.»1
وی صاحب دعائم الإسلام و کتب دیگر، شیعه بوده است
[تأسیس الشّیعة لعلوم الإسلام] صفحة 382:
«و منهم: أبوحنیفة النعمان بن محمّد بن منصور بن أحمد بن حیوان، قاضی مصر. قال ابنخلّکان: ”هو أحد الفضلاء المشار إلیهم. ذکره الأمیر المختار المسیحیّ2 فی تاریخه فقال: کان من العلم و الفقه و الدّین و النَّبْل علی ما لا مزید فیه؛ و له عدّة تصانیف، منها: کتاب اختلاف أُصول المذاهب و غیره.“ قال صاحب کشف الظُّنون: ”اختلاف أُصول المذاهب، لأبیحنیفة نعمان بن أبیعبدالله الإمامیّ، ألّفه نصرةً لمذهبه.“ ـ انتهی.
و ترجمه الیافعیّ فی مِرآة الجنان بأحسن ما یکون، و نصّ علی ما ذکره ابنخَلَّکان: ”و کان مالکیَّ المذهب، ثمّ انتقل إلی مذهب الإمامیّة... . و قال ابنذولاق فی ترجمة ولده، علیّ بن النّعمان: کان أبوه النّعمان بن محمّد القاضیّ، فی غایة الفضل، من أهل القرآن و العلم بمعانیه، و عالمًا بوجوه الفقه و اختلاف الفقهاء، و اللّغة و الشِّعر، و المعرفة بأیّام النّاس مع عقل و إنصاف. و ألّف لأهل البیت من الکتب آلاف أوراق بأحسن تألیف و أملح سجع، و عمِل فی المناقب و المثالب کتابًا حسنًا؛ و له ردودٌ علی المخالفین له، ردٌّ علی أبیحنیفة و علی مالک و الشّافعیّ و علی ابنشریح؛3 و کتاب
- . جنگ 17، ص 84.
- . خ ل: المسبحیّ.
- . خ ل: ابنسریج.
