مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتاب‌شناسی و برخی مطالب متنوع » می‌باشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد می‌تواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیت‌ها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیه‌ها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی می‌گردد. • بخش دوم: فهارس و کتاب‌شناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباح‌الشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکی‌ها، و ذکر روایاتی در این موضوع، می‌باشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکته‌‌هایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداخته‌اند.
مطلع انوار ج11
257فأمر بإحضاره و استقباله، و أمر له بصِلاتٍ و أقطاعٍ، و بَنیٰ له من الخمّارینَ و القینات.1
فلمّا وافیٰ مُوسیٰ، تَلَقّاهُ أبُو‌الحسنِ فی قَنطَرَةِ وصیفٍ فَسَلَّمَ علیه، ثُمَّ قال:
إنّ هذا الرَّجُلَ قد أحضَرَکَ لِیَهتِکَک و یَضَعَ منکَ! فَلا تُقِرَّ له أنّکَ شَرِبتَ نَبیذًا قَطُّ؛ و اتّق الله یا أخی أن ترتکب مَحظورًا!
فقال مُوسَی: و إنَّما دَعانی لهذا، فما حیلَتی؟!
قال: فلا تَضَع من قَدرِکَ، و لا تعصَ ربَّک، ولا تَفعَل ما یَشِینُک؛ فما غَرَضُهُ إلّا هَتکُکَ.
فأبیٰ علیه موسی، فَکَرَّرَ أبوالحسن علیه القولَ و الوعظَ، و هو مقیمٌ علی خلافه.
فلمّا رأیٰ أنَّهُ لا یُجیبُ، قالَ: أما إنّ الّذی ترید الإجتماع معه علیه، لا تجتمَع علیه أنتَ و هو أبدًا!“
قال: ”فأقامَ ثَلاثَ سِنینَ یَبکُرُ2 کُلَّ یَومٍ إلی باب المتوکّل و یَروح؛ فیُقالُ له: قد سکِر: أو قد شَرِبَ دَواءً. حتّی قُتِلَ المُتَوکِّلُ.“»3
این روایت را شیخ مفید در ارشاد، طبع سنگی، صفحه 360 و 361، و طبع حروفی، صفحه 644 و 645 بدین عبارت ذکر کرده است:
«و رَوَی الحسینُ بنُ الحسنِ الحسنِیُّ، قال: حدّثنی أبو‌الطیّب یعقوبُ بنُ یاسرٍ،
- . و قال أیضًا: «مصباح المنیر: ”القینُ: العبد؛ و القینة: الأمة البیضاء، کذا قیّده ابن‌السکّیت، مُغَنیّةً کانت أو غیر مُغَنّیةٍ، و قیل: تختصّ بالمغنّیة.“» (المناقب)
- . أقول: و فی المنجد: «بَکَرَ یَبکُرُ بُکورًا: تقدّم؛ ـ علیه و إلیه: أتاه بُکرَةً؛ ـ فی الشیء: فعله بُکرَةً.» (علاّمه طهرانی، قدّس سرّه)
- . المناقب، ج 4، ص 409.