مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتاب‌شناسی و برخی مطالب متنوع » می‌باشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد می‌تواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیت‌ها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیه‌ها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی می‌گردد. • بخش دوم: فهارس و کتاب‌شناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباح‌الشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکی‌ها، و ذکر روایاتی در این موضوع، می‌باشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکته‌‌هایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداخته‌اند.
مطلع انوار ج11
256«87. موسی بن قیس الحضرمیّ، یکنّی أبا‌محمّد: عدّه العقیلیّ من الغلاة فی الرّفض، و سأله سفیان عن أبی‌بکر و علیّ فقال: ”علیٌّ أحبّ إلیَّ؛ و کان موسی یروی عن سَلِمَة بن کهیل، عن عیاض بن عیاض، عن مالک بن جعونة، قال: سمِعت أُمَّ سلمة تقول: عَلِیٌّ عَلَی الحقّ، فمن تبِعه فهو عَلَی الحقّ، و من ترَکه ترک الحقَّ عهدًا معهودًا.“ رواه أبو‌نُعَیم الفضل بن دکین عن موسی بن قیس.»1و2
موسی مبرقع
[در احوالات امام علی النقی علیه السّلام و برادرشان موسی مُبَرقَع]
در کتاب مناقب ابن‌شهرآشوب، طبع سنگی، جلد 2، ضمن احوال حضرت امام علی نقی علیه السّلام، صفحه 448 و 449 گوید:
«الحسینُ بنُ الحسنِ الحسنیُّ قال: حدَّثَنی أبو‌الطیِّبِ المدینی قال: ”کان المُتَوکّلُ یقول: أعیانی أمرُ ابن‌الرِّضا!3 فلا یُشارِبُنی!
فقیل له: فهذا أخُوهُ موسی4 قَصّافٌ عَزّافٌ، فَأحضِره و أشهِره؛ فَإنّ الخبرَ یُسمع عن ابن‌الرِّضا و لا یُفَرَّقُ فی فعلهما!
- . همان، ص 224.
- . جنگ 20، ص 60.
- . قال المعلِّق الشیخ محمود فی التعلیقة: «قوله: ”لا یشاربنی“ أی: لا یوافقنی فی شرب الخمر و النبیذ و القَصّاف (بالمهملة بعد القاف من التقصّف) و هو اللهو و اللّعب علی الطعام، و العزّاف (بالمهملة و بعدها الزای من العزف؛ و یقال: العازف، لمن یعمل بالمعازف) و هی الملاهی کالعود و الطنبور و نحوهما.» (المناقب)
- . و قال أیضًا: «قال فی عمدة الطالب: ”و أمّا موسی المبرقع ابن محمّد الجواد، و هو لأُمِّ ولد؛ مات بقم و قبره بها، و یقال لولده الرضویّون، و هم بقم إلّا مَن شذّ منهم.“» (المناقب)