
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
249محمّد بن هانی أندلسیّ، المعروف بالمغربی - وی از أعاظم شعراء شیعه بوده است
[تأسیس الشّیعة لعلوم الإسلام] صفحة 206:
«و منهم: ابنهانی الأندلسیّ، اسمه محمّد بن هانی، و یُکنّی أباالقاسم المغربیّ؛ کان أشعرَ شعراء عصره و أفصحَ أُدباء دهره. قال الشّیخ محمّد بن الحسن الحر العاملی فی أمَلِ الآمِل: ”محمّد بن هانی المغربیّ الأندلسیّ، فاضلٌ شاعرٌ أدیبٌ صحیحُ الاعتقاد، توفّی سنة 362، و له شعر کثیر فی مدح أمیرالمؤمنین، و له دیوان شعر حسن، و کان معاصرًا للمتنبّی، و قد عدّه ابنشهرآشوب من شعراء أهل البیت.“ ثمّ نقل قطعة من شعره الدالّة علی تشیّعه و حسن عقیدته.
و قال ابنخلّکان: ”و لیس فی المغاربة من هو فی طبقته، لا من متقدّمیهم و لا من متأخّریهم، بل هو أشعرهم علی الإطلاق، و هو عندهم کالمتنبّی عند المشارقة، و کانا متعاصرین.“ و ذکر دیوانه و قال: ”إنّه کبیر و لولا ما فیه من الغُلوّ فی المدح و الإفراط المفضی إلی الکفر، لکان من أحسن الدَّواوین.“
قلت: یرید ما یوجد فی دیوانه فی العلویّین بمصر، مثل قوله:
ما شئتَ لا ما شاءتِ الأقدارُ *** فَاحکُم فأنتَ الواحد القهّار و هذا من باب التّوریة لا علی الحقیقة، کما لا یخفیٰ علی الخبیر بأحوال ابن هانی، و هو بریءٌ من کُلِّ سوء و غلوّ؛ نعم هو رجل شیعیٌّ مجاهرٌ بالتشیّع مُبغِضٌ لخصوم علیّ علیه السّلام، و هو القائل:
بأسْیافِ ذاکَ البَغیِ أوّلَ سَلِّها *** أُصیب عَلِیٌّ لا بسیفِ ابن مُلجَمِ و بالحقد حقدِ الجاهلیّة إنّه *** إلی الآن لم یذهَب و لم یتصـرَّم
