
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
222أنا إن رُمْتُ سُلُوًّا *** عنک یا قرّة عینی! لأنا أکفَرُ ممّن *** سرّه قتلُ الحسین لک صولاتٌ علی قَل *** بی و لیلات اللُّحَین مثل صولات علیٍّ *** یوم بدر و حنین“ قال صاحب نسمة السَّحر بعد نقله هذا عن الثّعالبی: ”و ماذا أنکر من تشبیهه الحمائم ببکاء نسوة آل محمّد، و من التبریّ من تقدیم الدعیّ علی الوصیّ، و ذکرِ سوء فعل یزید! ما ذاک إلّا عن نصبِ کرامی کان فی الثّعالبی، و جهلِ بغیر الأدب إن سلّم له کماله.“»1
محمّد بن أحمد بن محمّد، المعروف بابنطَباطبا
صاحب الأبیات المشهورة فی حسن التّعلیل: «یا من حَکَی الماءُ فَرطَ رِقَّته!»
[تأسیس الشّیعة لعلوم الإسلام] صفحة 180:
«و منهم: الشّریف أبوالحسن محمّد بن أحمد بن محمّد بن أحمد بن إبراهیم طباطبا بن إسماعیل الدّیباج بن إبراهیم الشّبه بن الحسن المثنّیٰ بن الحسن بن علیّ بن أبیطالب؛ ذکره صاحب نسمة السَّحر فی ذکر من تشیّع و شعر.
و هو صاحب الأبیات المشهورة فی حسن التّعلیل:
یا مَن حَکَی الماءُ فَرطَ رِقَّته *** و قلبه فی قساوة الحجرِ! یا لیت حظیّ کحظّ ثوبک من *** جسمک! یا واحد البشـر لا تعجَبوا من بلا غلالته *** قد زُرَّ أزرارهُ علی القمرِ»2 - . جنگ 24، ص 318.
- . جنگ 24، ص 300.
