مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتاب‌شناسی و برخی مطالب متنوع » می‌باشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد می‌تواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیت‌ها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیه‌ها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی می‌گردد. • بخش دوم: فهارس و کتاب‌شناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباح‌الشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکی‌ها، و ذکر روایاتی در این موضوع، می‌باشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکته‌‌هایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداخته‌اند.
مطلع انوار ج11
208و من رُدَّت ذُکاءُ1 له فصلّیٰ *** أداءً بعدَ ما ثَنَت اللِّثاما و آثَرَ بالطَّعام و قد توالَت *** ثلاثٌ لم یَذُق فیها طعاما بقُرص من شَعیر لیس یرضیٰ *** سوی الملحِ الجَریشِ له إداما فردّ علیه ذاک القرصُ قرصًا *** و زاد علیه ذاک القرصُ جاما أبا حسنٍ و أنت فتًی إذا ما *** دعاه المستجیر حمی وحاما أزُرتُک یقظةً غُرَرَ القوافی *** فزُرنی یابنَ فاطمةً مناما و بشِّـرنی بأنَّک لی مجیرٌ *** و أنّک مانعی مِن أن أُضاما فکیف یخافُ حادثةَ اللَّیالی *** فتًی یُعطیه حیدرةٌ ذِماما سَقَتک سحائبُ الرضوانِ سَحًّا *** کَفَیض یدیک یَنسجم انسجاما و زار ضریحَک الأملاکُ صفًّا *** عَلی مَغناک تَزدَحم ازدحاما و لا زالت رَوایا المُزنِ تُهدِی *** إلی النَّجف التحیَّةَ و السَّلاما»2 محمّد بن ادریس، شافعی
[کتاب الأُمّ] فی صفحة «الف»:
«اسمه: محمّد، و یکنّی: أبوعبدالله.
نسبه من جهة أبیه: هو محمّد بن إدریس بن العبّاس بن عثمان بن شافع بن السّائب بن عبید بن عبد یزید بن هاشم بن المطّلب بن عبد مناف.»3و4
- . لسان العرب: «ذُکاءُ: اسمٌ للشمس. معرفةٌ لا ینصرف و لا تدخُلها الالف و اللام.»
- . جنگ 16، ص 41 ـ 43.
- . کتاب الأُم، شافعی، ج 1، ص 6.
- . جهت اطّلاع بیشتر پیرامون تذکرۀ شافعی و اشعار وی در ولاء اهل بیت، و ردّ و ایرادات حضرت علاّمه طهرانی ـ رضوان الله علیه ـ دربارۀ وی رجوع شود به امام شناسی، ج 16، ص 480 ـ 501.