مطلع انوار ج11

دو بزرگوار با یکدیگر پسرخاله شدند.

 حضرت سجّاد علیه السّلام اُمّ‌عبدالله بنت الحسن بن علیّ بن أبی‌طالب را به نکاح خویش درآوردند، و از وی حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام پا به جهان گذاردند؛ و قاسم بن محمّد دخترِ عموی خود ـ عبدالرّحمن بن أبی‌بکر ـ را تزویج نمود، و از وی اُمّ‌فروه به دنیا آمد؛ حضرت باقر علیه السّلام اُمّ‌فروه‌ را به زنی گرفتند، و از او حضرت امام به حق ناطق، جعفر الصّادق علیه السّلام متولّد شدند.

 و کلامی که از آن حضرت وارد است که: ”وَلَّدنی أبوبکرٍ مرَّتَین!“ دلالت بر آن دارد؛ زیرا والدۀ ماجدۀ ایشان، اُمّ‌فروه، پدرش قاسم بن محمّد بن أبی‌بکر بود و مادرش دختر عبدالرّحمن بن أبی‌بکر بود، لهذا از طرف مادر و پدر منسوب به اوست.

 این است ترجمۀ احوال قاسم و اُمّ‌فروه و حضرت امام زین‌العابدین و الصّادقین علیهم السّلام از جهت نسب.

 در تنقیح المقال، جلد 2، صفحۀ 23 در ترجمۀ قاسم گوید:

 «ظاهرٌ کونُه إمامیًّا؛ لما رَواه فی محکیِّ قُرب الإسناد عن ابن‌عیسیٰ، عن البزنطیّ، قال: ”ذُکر عند الرّضا علیه السّلام القاسمُ بنُ محمّد ـ خالُ أبیه ـ و سعیدُ بنُ المسیَّب؛ فقال: کانا علی هذا الأمر.“»

 إلیٰ أن قال: «فی روایة أُخری عن الصّادق علیه السّلام أنّه قال: ”و کانت أُمّی ممّن آمَنَت و اتَّقَت و أحسَنَت؛ واللهُ یحِبّ المحسنین.“ قال: ”و قالت أُمّی: قال أبی: یا أُمَّ‌‌فَروَة! إنّی لَأدعُو اللهَ لِمُذنِبی شیعتِنا فی الیومِ و اللّیلة ألفَ مَرّة؛ لأنّا نحن فیما یَنوبُنا من الرّزایا نَصبِر علی ما نعلَمُ من الثّواب، و هم یَصبِرون علی ما لا یَعلَمون.“

 و السّند و إن لم تکن بتلک المکانة من الصحّة و النَّقاء، إلّا أنّا نَبَّهنا غیرَ مرّةٍ

 علی أنّ مثل هذه الأخبار الّتی رواها المشایخُ الثّلاثةُ فی الکتب الأربعة یُفید ظنًّا أزیدَ من الظنّ الحاصل من قول علماء ‌الرّجال.