
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
200یروی فطر عن أبیالطّفیل و أبیوائل و مجاهد.»1و2
قاسم بن محمّد بن ابیبکر
درجۀ قرابت وی
سیّد حسن صدر در کتاب الشّیعة و فنون الإسلام، صفحۀ 80 در ترجمۀ احوال قاسم بن محمّد بن أبیبکر، و جلالت و قرابت وی گوید:
«و کان جدّ مولانا الصّادق لأُمِّه، أُمِّ فَرْوةَ بنتِ القاسم. و کان تزوَّج بنتَ الإمام زینِالعابدین علیّ بن الحسین علیهما السّلام.»3
و در کتاب تأسیس الشّیعة، صفحۀ 298 گوید:
«و القاسم بن محمّد بن أبیبکر ـ رضی الله عنه ـ مات سنة ستّ و مائة علی الصّحیح؛ قال ابنحَجَر: ”أحد الفقهاء بالمدینة.“ و قال أبوأیّوب: ”ما رأیتُ أفضلَ منه من کِبار الثّالثة.“
قلتُ: کان جدّ مولانا الصّادقِ لأُمّه، أُمّ فروةَ بنت القاسم. و کان تزوَّج بنتَ الإمام زینِالعابدین علیّ بن الحسین علیهما السّلام.»
آنچه از تواریخ برمیآید آن است که: حضرت امام زینالعابدین با قاسم بن محمّد پسرخاله بودهاند؛ زیرا دو دختر یزدجرد، شهریار ایران را حضرت اباعبدالله
الحسین و محمّد بن أبیبکر به نکاح خویش درآوردند. از زوجۀ حضرت، حضرت امام سجّاد علیه السّلام؛ و از زوجۀ محمّد، جناب قاسم به دنیا آمدند. بنابراین این
- . المراجعات، ص 211.
- . جنگ 20، ص 57.
- . الشیعة و فنون الإسلام، ص 61.
