مطلع انوار ج11

در جلد نهم از صفحه 77 تا صفحه 107 به طور تفصیل در أحوال و جریان‌های او و اشعار او داد سخن داده است و گفته است:

 «قال الأصمعی: هو امرؤ القیس بن حُجر بن الحارث بن عمرو بن حُجر آکِلِ المُرارِ بن معاویة بن ثَوْر، و هو کِنْدة.»¹

 از جمله در صفحه 78 گوید: «و یُکنّیٰ امرؤ القیس [امرَأ القیس] ـ علی ما ذکره أبوعُبیدة ـ أباالحارث؛ و قال غیره: یُکنّیٰ أباوَهْبٍ. و کان یقال له: المَلِکُ الضِّلِّیل، و قیل له أیضًا: ذوالقروح، و إیّاه عنی الفرزدق بقوله:

 یعنی بأبی‌یزید المُخَبَّلَ السَّعدیّ، و جَرْول الحُطَیئة.»³

 و از جمله در صفحه 79 گوید: «کان عمرو بن حُجْر (جدّ أعلای امرؤالقیس) و هو المقصور مَلِکًا بعد أبیه، و کان أخوه معاویة و هو الجَون⁴ علی الیمامة و أُمُّهما شُعْبة بنت أبی‌مُعاهِر بن حَسّان بن عمرو بن تُبَّع. و لمّا مات، مَلَک بعده ابنُه الحارث و کان شدیدَ الملک بعید الصِّیت. و لمّا مَلَک قُباذُ بن فَیْروز، خرج أیّام ملکه رجل یقال له مَزْدَک، فدعا النّاس إلی الزّندقة و إباحة الحُرَم و ألّا یمنع أحد منهم أخاه ما یریده من ذلک.

 و کان المُنذِر بن ماء السّماء یومئذٍ عاملًا علی الحِیرَة و نواحیها، فدعاه قُباذُ إلی الدّخول معه فی ذلک فأبی. فدعا الحارثَ بن عمرو (جدّ امرؤالقیس) فأجابه فشدَّد له