
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
169بنجدٍ، فَسَبَقَهنَّ امرؤالقیس إلی الغدیر و فیهنّ عُنَیزة، فنزعن ثیابهنّ و نزلن فی الماء فبرز هو من مَخبئه و جمع الثّیاب و جلس علیها و حلف أنَّه لا یعطی الواحدةَ منهنّ ثیابها إلّا إذا خرجت إلیه عاریةً.
فخرجن و بقیت عُنَیزةٌ و أقسمت علیه أن یعدل عن شرطه، فأبی و ألحَّ علیها بالخروج، فخرجت ثمّ دفع إلیها ثیابها فلبستها، و اجتمع النّسوة علیه و أخذن یُعَنّفنَه و قلن له: ”إنَّکَ أخَّرتَنا عن الحَیِّ و جَوَّعتَنا!“
فقال: ”سَأعقر لَکُنّ راحِلَتی تَأکُلْن منها“ فعقرها و أَتَین بالحطب و جعلن یشوین اللّحم حتّی شبعن، و کان معه رِکوةٌ فیها خمرٌ فسقاهنّ منها.
فلمّا ارتحلن احتملن أمتعته علی رواحِلهن و بقی هو لا مرکب له، فقال لعنیزة: ”لابُدَّ لک من أنْ تحملینی!“ و ساعده صواحبها علی طلبه، فحملته علی مُقَدَّم هُودَجها فجعل یدخل رأسه من الهودج یُقبّلها و یحادثها ثمّ نظم معلّقته، و مطلعها:
قفا نَبْکِ مِن ذِکْرَی حَبیبٍ و مَنزِل *** بِسِقطِ اللَّوی بین الدَّخولِ فَحوملِ1 وصف بها ما تقدّم أحسن وصفٍ، و هی مُدْرجةٌ مع سائر المعلّقات فی کتاب شرح عدّة شروح.»2
و دهخدا در لغتنامه، جلد 8 ، صفحه 182 نام او را جندح یا سلیمان ذکر کرده است و گفته است: «وی را بزرگترین شاعر دورۀ جاهلیّت شمردهاند، و وفاتش را از 540 تا 566 میلادی دانسته است.» و در شرح حال وی مختصری نگاشته است.
امّا أبوالفرج اصفهانی در کتاب أغانی، از طبع دارالکتب المصریّه 1936 میلادی
- . دیوان امرئالقیس، ج 1، ص 1.
- . تاریخ آداب اللغة العربیّة، ج 1، ص 107 ـ 112.
