مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتاب‌شناسی و برخی مطالب متنوع » می‌باشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد می‌تواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیت‌ها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیه‌ها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی می‌گردد. • بخش دوم: فهارس و کتاب‌شناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباح‌الشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکی‌ها، و ذکر روایاتی در این موضوع، می‌باشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکته‌‌هایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداخته‌اند.
مطلع انوار ج11
155و در آخر قصیده در بیت 98 تا 106 گوید:
«فصاحة شعری مُذ بدَت لذوی الحِجی *** تمثَّلت الأشعار عندهُم لَکَنا و خیرُ فنون الشّعر ما رقَّ لفظه *** و جلَّت معانیه فزادت بها حسنا و للشّعر علمٌ إن خلا منه حرفه *** فذاک هَذاءٌ فی الرّؤúس بلا معنی إذا ما أدیبٌ أنشد الغثَّ خِلتُه *** من الکرب و التّنغیص قد أُدخِل السّجنا إذا ما رأوها أحسن النّاس منطقًا *** و أثبتهم حدثًا و أطیبهم لحنا تلذّ بها الأسماع حتَّی کأنَّها *** ألذُّ من أیّام الشّبیبة أو أهنی و فی کلِّ بیت لذّةٌ مُسْتجدَّةٌ *** إذا ما انتشاه قیل: یا لیته ثنّیٰ! تقبَّلها ربّی و وفّیٰ ثوابَها *** و ثَقَّل میزانی بخیراتها وزنا و صلّی علی الأطهار من آل احمدٍ *** إلهُ السّماء ما عَسعس اللّیلُ أو جَنّا»1 علی بن حَمّاد عَدَوِی عَبدی
أبوالحسن علی بن حمّاد عدَویّ عبدیّ بصریّ (ابن‌حمّاد عبدیّ) از بزرگان شعرای اهل بیت در قرن چهارم است؛ اشعار قوی و عمیق و جالب و جاذب دارد، بسیار روان و سلیس و پر معنا و رشیق است. قدری از اشعار او را در الغدیر، جلد 4
- . جنگ 15، ص 197 ـ 201.