
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
130و روی عن عبدالله بن عبّاس، و کان ثقةً، قلیل الحدیث.“ ا ه.
و ذکره ابنعبدالبرّ فی الإستیعاب، فقال: ”کان مسلمًا علی عهد رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم، لم یلقَه و لم یرَه، صغُر عن ذلک؛ و کان سیّدًا من سادات قومه عبدالقیس، و کان فصیحًا خطیبًا عاقلًا لَسِنًا دیّنًا فاضلًا بلیغًا، یعدّ فی أصحاب علیٍّ رضی الله عنه.“ ثمّ نقل عن یحییٰ بن معین القول بأنّ صعصعة و زیدًا و سیحان ـ بنیصوحان ـ کانوا خطباء، و أنّ زیدًا و سیحان قُتِلا یوم الجمل. و أورَد قضیّةً أشکلت علیٰ عمَر أیّام خلافته: ”فقام خطیبًا فی النّاس، فسألهم عمّا یقولون فیها، فقام ـ صعصعة و هو غلامٌ شابٌّ ـ فأماط1 الحجاب و أوضح منهاج الصوّاب، فأذعنوا لقوله و عملوا برأیه. و لا غرْوَ؛ فإنّ بنیصوحان من هامات العرب و أقطاب الفضل و الحسب.“
ذکرهم ابنقتیبة فی باب المشهورین من الأشراف و أصحاب السّلطان من المعارف،2 فقال:
بنوصوحان ـ هم زید بن صوحان و صعصعة بن صوحان و سیحان بن صوحان ـ من بنیعبدالقیس.“ قال: ”فأمّا زید، فکان من خیار النّاس. روِی فی الحدیث أنّ النّبی صلّی الله علیه و آله و سلّم قال: زید الخیر الأجذم،3 و جندب ما جندب! فقیل: یا رسول الله، أ تذکر رجلین؟ فقال: أمّا أحدهما فتسبقه یده إلی الجنّة بثلاثین عامًا، و أمّا الآخر فیضرب ضربةً یفصل بها بین الحقّ والباطل.“ قال: ”فکان أحد الرّجلین زید بن صوحان، شهد یوم جَلولاء، فقطعت یده و شهد مع علیٍّ یوم
- . لسان العرب: «أماطه: أذهبه.» (محقّق)
- . راجع منه، ص 138. (المراجعات)
- . مصباح المنیر: «جَذِمَ الرّجلُ جَذَمًا: قُطِعتْ یدُه، فالرّجلُ أجذمُ و المرأةُ جذماءُ.» (محقّق)
