
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
113ثم عزَل ابنَهبیرة عن الکوفة و أغرمه ألف ألف، و لم یَلِ له شیئًا حتّی مات.
و کانت أیّامُ هشام عشرین سنة، وُلِّیَ سنة ستّ و مائة و توفّی سنة ستّ و عشرین و مائة، بعد أن حجّ إحدیعشرةَ حَجّةً و هو خلیفة.»1
سالم، مولیٰ أبیحُذَیفة
در أُسد الغابة، جلد 2، صفحه 247 و 248 آورده است که:
«سالم، مولیٰ أبیحُذیفة: سالم بن عبید بن ربیعه است که از اهل اصطخر فارس بوده، و غلام ثَبیتۀ انصاریّه ـ زوجۀ ابوحذیفه ـ بوده است، و ثبیته او را آزاد کرد؛ فلهذا حذیفه که شوهر ثبیته بود او را به عنوان پسری گرفت و تَبَنّی به عمل آمد ـ و بنابراین مولیٰ ابوحذیفه یعنی پسرخواندۀ ابوحذیفه ـ تا اینکه اسلام حکمِ پسرخواندگی را باطل اعلام کرد.
ابوحذیفه پسر عتبة بن ربیعة بن عبدِشمس است... و کان عمَر بن الخطّاب یکثر الثّناء علیه، حتّی قال لمّا أوصیٰ عند موته: ”لوکان سالم حیًّا، ما جلعتُها شوریٰ!“ قال أبوعمر: ”معناه أنّه کان یصدر عن رأیه فیمن یولّیه الخلافة.“ شهد سالم بدرًا و أُحدًا و الخندق و المشاهد کلّها مع رسول الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم، و قُتل یوم الیمامة.»2
محمّد بن عبدالرّحمن البغدادی، معروف به ابنالقُرَیعة القاضی
در سفینة البحار، جلد 2، صفحه 425 در مادّۀ قَرَعَ گوید:
«ابنالقُرَیعة القاضی، أبوبکر، محمّد بن عبدالرّحمن البغدادی کان قاضیًا بسِنْدیّة ـ قریة بین بغداد و أنبار ـ و کان فصیحًا مَزّاحًا لطیفَ الطّبع.»
- . جنگ 20، ص 452.
- . جنگ 16، ص 135.
