مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتاب‌شناسی و برخی مطالب متنوع » می‌باشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد می‌تواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیت‌ها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیه‌ها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی می‌گردد. • بخش دوم: فهارس و کتاب‌شناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباح‌الشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکی‌ها، و ذکر روایاتی در این موضوع، می‌باشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکته‌‌هایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداخته‌اند.
مطلع انوار ج11
100[تأسیس الشّیعة لعلوم الإسلام] صفحة 149: «و قال العلّامة جمال‌الدّین، الحسن بن یوسف بن المطهّر، شیخ الشّیعة فی کتاب خُلاصة الرّجال ما لفظه:
الخلیل بن أحمد کان أفضلَ النّاس فی الأدب، و قوله حجّة فیه، اخترع العروضَ، و فضله أشهر من أن یذکر، و کان إمامیّ المذهب.ـ انتهی بحروفه.
و من کلام الخلیل فی الإمام قولُه فی علیّ علیه السّلام: ”استغنائُه عن الکلّ و احتیاج الکلّ إلیه دلیل أنّه إمام الکلّ.“»1
دِعبِل خُزاعی - ولایت و أشعار بلند پایۀ او
[تأسیس الشّیعة لعلوم الإسلام] صفحة 194:
«رواه الإمام البیهقی، إبراهیم بن محمّد فی کتاب المَحاسن و المَساوی: ”و من ذلک قوله فی المأمون:
إنّی من القوم الّذین سُیوفُهم *** قَتلَتْ أخاک و شَرَّفَتک بمقعد رفعوا محلّک بعد طول خموده *** و استنقذوک من الحضیض الأوحد“ قال أحمد بن المدبر:
لقیت دِعبِلًا، فقلت له: أنت أجسر النّاس حیث تقول فی المأمون: ”إنّی من القوم الّذین سیوفهم ـ الأبیات“ فقال: ”یا أباإسحاق! إنّی أحمِل خَشَبتی منذ أربعین سنة، و لا أجد من یصلبنی علیها.“
و کان مُخْتفٍ من المأمون عند أبی‌دُلَف العجلیّ الکریم الإمامیّ؛ حتّی حکی للمأمون بعض من یحضر مجلسه قولَ دعبل فی إبراهیم بن المهدیّ، عمِّ المأمون:
- . جنگ 24، ص 297.