
مطلع انوار ج10
مباحث تاریخی، سیاسی ـ اجتماعی
جلد دهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعات «تاریخ سیاسی ـ اجتماعی اسلام» و «ابحاث سیاسی ـ اجتماعی» میباشد که گردآوری چنین مجموعهای جهت آشنایی با ابحاث سیاسی ـ اجتماعی اسلام برای متخصصین و علاقمندان مزید فایده خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول در موضوع «ابحاث تاریخی» شامل مباحثی از «حکومتها و نهضتها» اعم از حق و باطل (از قبیل حکومت حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام و خلفای ثلاثه) و نشو و نما، کیفیت رویکار آمدن و چگونگی مواجۀ آنها با جامعۀ اسلامی، میباشد. همچنین از موضوع «تشیّع و کیفیتِ گسترش آن در بلاد» و «اماکن خاص و زیارتگاهها» مطالبی نقل شده است. • بخش دوم در موضوع «ابحاث سیاسی ـ اجتماعی» به نقل مطالبی در مباحثی چون «رهبری و تشکیل حکومت اسلامی» و «جنایات و خیانتهای استعمار» پرداخته شده است. • همچنین در این بخش عین متن نامۀ ارسالیِ علامه طهرانی به رهبر کبیر انقلاب (ره) آمده است که در موضوع پیشنویس قانون اساسی بوده و حاوی نکاتی بدیع و ظرائفی دقیق در خصوص تدوین و اصلاح قانون اساسی میباشد.
مطلع انوار ج10
168الإصلاح، و لکن مع الأسَف لم تَطُل مدّتُه فمات.1
و من أساطین الأُمویّین هشامُ بن عبدالملک، و قد ساعده علی تنظیم الدّولة و الأخذ بزمامها خالدُ بن عبدالله القسریّ الّذی کان لهشام کما کان الحجّاجُ لعبد الملک و زیادُ بن أبیه لمعاویة مِن قبل. و فی عهد هشام اندفع العربُ فی بلاد الغرب یتقدّمون فی الفتوح فاستمرّت الحربُ تفتح فی أروبا إلی أن اصطدم بشارل مارتل بین نور و بواتیه فی فرنسا سنة 732. و کان یعاب علی هشام بُخلُه و حَمْلُه وُلاتَه علی ابتزاز الأموال و زیادة الخراج المفروض علی نصاری قبرص و مَضاعفةِ الخراج المفروض علی نصاری مصر ممّا أغضب الأهالیَ.
و کان آخرهم مروان بن محمّد الّذی یُلقَّب بمروان الحمار، لصبره و مَقدُرته علی الاحتمال. و کان أمیرًا عظیمًا، لولا أنّه جاء و الدّنیا مدْبِرةٌ؛ فانبثّ بین المصریّین مثلًا عاداتٌ کثیرةٌ رومانیّة و انبثّ فی العراق عاداتٌ کثیرةٌ فارسیّة، حتّی الفقهاء أنفسهم کالشّافعی فی مصر و الأوزاعی فی بیروت و أبیحنیفة فی العراق، تأثّروا بالقوانین الرّومانیّة و الفارسیّة الّتی کانت معروفةً قبل الإسلام فی تلک البلاد.»2
عمر بن عبدالعزیز را به واسطۀ مخالفت با سیرۀ بنیاُمیّه، با سمّ کشتند
[شیخ المضیرة أبوهریرة] صفحة 162، پاورقی 1:
«ظلّت هذه العادةُ الذّمیمة الملعونة حتّی أبطَلَها الإمامُ العادل عُمَرُ بن
- . بحار الأنوار، ج 46 ص 23:
«فإذا هو [عمر بن عبدالعزیز] مات، لعنه أهلُ السّماءِ و اسْتغفرَ له أهل الأرض.»
جهت اطّلاع بر ظلم و جنایت عمر بن عبدالعزیز به واسطۀ غصب حکومت و خلافت از ولیّ زمان خویش، رجوع شود به اسرار ملکوت، ج 3، ص 77 ـ 87. (محقّق) - . جنگ 23، ص 89.
- . بحار الأنوار، ج 46 ص 23:
