مطلع انوار ج9

شمشیر بعد از رحلت رسول خدا؛ و وجه پنجم را عدم تمکّن آن حضرت قرار داده است؛ همچنان‌که رسول خدا [صلّی الله علیه و آله و سلّم] به عبدالله بن اُبیّ که عائشه را قذف کرد، حدّ قذف جاری ننمودند؛ و ملاّ صالح چنین گوید:

 «و أمّا خامسًا: فلأنَّ العیاضَ شارحَ مُسلمٍ نقَل فی حدیث الإفک عن بعض علمائکم: أنَّ النبیَّ صلّی الله علیه و آله إنّما لم یَحُدّ عبدَ الله بن أُبَیّ، رأسَ المنافقین بالافتراء علی زَوجته عائشةَ؛ لأنّه کانت له مَنعَةٌ منه، و یخشَی من إقامته افتراقَ الکلمة و ظهورَ الفتنة.

 فإذا جاز للنَّبیِّ صلّی الله علیه و آله وسلّم تَرکُ الحدّ لخوف الفتنة مع کثرةِ أعوانه و أنصاره، فقد جاز لعلیٍّ علیه السّلام ترکُ المحاربة و المقاتلة مع عدم المعاون لمثل ذلک.»¹

 [علّت عدم قیام أمیرالمؤمنین بعد از رحلت رسول خدا]

 1. در نهج البلاغۀ ملاّ فتح الله، صفحۀ 84، حضرت می‌فرماید:

 «علّت عدم قیام من بر علیه أبوبکر آن بود که غیر از اهل بیت هیچ معینی نداشتم.»²

 2. خطبه دیگری است در نهج البلاغه، صفحۀ 243 و صفحۀ 90 در ذم خوارج که دلالت دارد در صورت عدم تمکّن از تشکیل حکومت عدل انسان نباید اختلال کند و خروج از تحت حکومت جور در این صورت غلط است.

 3. در غایة المرام، صفحۀ 550 ضمن روایت مفصّلی که از سلیم بن قیس نقل می‌کند، می‌گوید که: