
مطلع انوار ج9
كلام (اهل بیت علیهم السّلام)
جلد نهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «اهلبیت علیهمالسلام» میباشد که گردآوریِ چنین مباحثی همراه با ذکر اسناد و مدارک، راه تتبّع در این موضوعات را برای اهل تحقیق، هموارتر نموده است. اهم مباحث این مجلّد: در این مجلد ابتدا مقدماتی در فضیلت و محبت اهل بیت علیهم السلام و فضیلت روضهخوانی، و تاریخ اعیاد و وَفَیات، و مدّت امامت و خلافت آن ذواتِ مقدّسه بیان شده است و در ادامه به برگزیدۀ احوالات تمامی چهارده معصوم علیهم السلام؛ از حضرت رسولالله ـ صلی الله علیه و آله و سلّم ـ تا حضرت حجّة بنِ الحَسن العَسکری ـ اروحنا فداه ـ و ذکر فضایل و چه بسا آداب زیارت آنها به صورت مجزّا و مستقل پرداخته شده است.
مطلع انوار ج9
108منه علی شکٍّ أو ظنٍّ بخلاف أمور الشّرع.1
عن رافع بن خدیج قال: قَدِم رسولُ الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم المدینةَ و هم یأبرون النخل، فقال: ”ما تصنعون؟“
قالوا: کنّا نصنعه.
قال: ”لعلّکم لو لم تفعلوا کان خیرًا.“ فترکوه فنفضت، فذکروا ذلک له، فقال: ”إنّما أنا بشرٌ إذا أمَرتُکم بشیءٍ مِن دینکم فخُذُوا به، و إذا أمَرتُکم بشیءٍ مِن رأیی فإنّما أنا بشرٌ.“2
و فی روایة أنس: ”أنتم أعلَمُ بأمرِ دُنیاکم.“
و فی حدیثٍ آخر: ”إنّما ظنَنتُ ظنًّا فلا تُؤاخِذونی بالظّنّ.“
و فی حدیث ابن عباس فی قصّة الخَرْص3،4 فقال رسول الله: ”إنّما أنا بشرٌ، فما حدّثتُکم عن الله فهو حقٌّ، و ما قلتُ فیه من قِبَل نفسی فإنّما أنا بشرٌ أُخطِئُ و أُصیب.“ و هذا علی ما قرّرنا فیما قاله مِن قِبَل نفسه فی أمور الدّنیا و ظَنَّه من أحوالها.
و لمّا نزَل بأدنیٰ میاهِ بدرٍ، قال له الحُبابُ بن المُنذِر: أ هذا منزلٌ أنزَله اللهُ لیس لنا أن نتقدّمه أم هو الرّأیُ و الحربُ و المکیدةُ؟
قال: ”لا، بل هو الرّأیُ و الحربُ و المکیدةُ.“
قال: فإنّه لیس بمنزل! انهَضْ، حتّی نأتِیَ أدنیٰ ماءٍ من القوم، فنَنزِله ثم نَغور
- ـ الشفاء، ج2، ص 178.
- ـ هذه الأحادیث رواها مسلمٌ فی کتابه، بألفاظٍ مختلفةٍ و ظاهرُها هو فی الضابط القطعیّ بین ما قاله الرّسول رأیًا و إرشادًا، و بین ما قاله تشریعًا.
- ـ الخَرص: الحَدس والقول بالظنّ؛ یقال: خرَصَ النخلةَ: إذا قَدَّر ما علیها. (محقّق)
- ـ کانوا قد مرّوا بشجر مُثمَر یَخرُصونه یجرّبون حدسَهم، و خرَصها النّبیُّ صلّی الله علیه (و آله) و سلّم فجاءت علی خلاف خَرصِه.
