مطلع انوار ج8
کلام (مبدأ و معاد، مَساوی)
جلد هشتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در «مباحث کلامی» اعم از «مبدأ و معاد، مَساوِی» می‌باشد که گردآوریِ چنین مباحثی همراه با ذکر اسناد و مدارک، راه تتبّع در این موضوعات را برای اهل تحقیق، هموارتر نموده است. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول:مبدأ؛ یادداشتهایی متنوع در مورد توحید پروردگار؛ شامل آیات و روایاتی پیرامون لقاء الله و اسماء الهی و رویت پروردگار و معرفت او و عبودیت حقیقی و همچنین مطالبی متنوع از کتب مختلفِ علمای اسلام. • بخش دوم: معاد و علائم آخرالزمان؛ آیات و روایاتی متنوع در مورد معاد و جهان آخرت، مرگ و قبض روح، قیامت، عینیت جهنم با عمل انسان، همچنین علائم آخرالزمان؛ از قبیل دنیا پرستی مردم آخر الزمان. • بخش سوم؛ مَساوِی؛ مشتمل بر مطالبی متنوّع در نقد اهل سنت و جماعت، و همچنین مَطاعِن خلفای ثلاث و بنی عباس و بنی امیه، نقدِ علما و فقها و همچنین تحلیلِ فِرَق و مذاهبِ اهل سنت و یادداشتهایی پیرامون منع کتاب حدیث، و در نهایت بحثی مفصل پیرامون تقیه.
مطلع انوار ج8
228الکَدّ و الجِدّ، فخاضوا عُبابَ العلوم، و غاصوا علی أسرارها، و أحصَوا مسائلَها، و مَحَصوا حقائقها، فلم یألوا فی تدوین الفنون جُهدًا، و لم یدّخروا فی جمع أشتات المعارف وُسعًا.
قال المحقّق فی المعتبر أعلی الله مقامه: و کان من تلامذة الجواد علیه السّلام فضلاءُ: کالحسین بن سعید و أخیه الحسن و أحمد بن محمّد بن أبی‌‌نصر البزنطی1.2
اسامی بسیاری از مؤلّفین که در این ازمنه تألیف کتاب نموده‌اند
[المراجعات]:
و أحمد بن محمّد بن خالد البرقی و شاذان و أبی‌الفضل العمی و أیّوب بن نوح و أحمد بن محمّد بن عیسی و غیرِهم ممّن یطول تعدادهم. (قال أعلی الله مقامه): و کتبُهم إلی الآن منقولةٌ بین الأصحاب دالّةٌ علی العلم الغَزیر. ا ه .
قلت: و حسبُک أنّ کتبَ البرقی تَربُو علی مائة کتابٍ، و للبزنطیّ الکتابُ الکبیر المعروف بجامع البزنطیّ، و للحسین بن سعید ثلاثون کتابًا. و لا یمکن فی هذا الإملاءِ إحصاءُ ما ألّفه تلامذةُ الأئمّة السّتّة من أبناء الصّادق علیهم السّلام، بَیدَ أنّی أُحیلُک علی کتب التّراجم و الفهارس، فراجِع منها أحوالَ محمّد بن سنان، و علیّ بن مهزیار، و الحسن بن محجوب، و الحسن بن محمّد بن سماعة، و صفوان بن یحیی، و علیّ بن یقطین، و علیّ بن فضّال و عبدالرّحمن بن نجران، و الفضل بن شاذان؛ فإنّ له مائتی کتاب، و محمّدِ بن مسعود العیّاشی؛ فإنّ کتبَه تَربُوا علی المائتین، و محمّدِ بن عُمَیر، و أحمدِ بن محمّد بن عیسی؛
- ـ المراجعات، ص 421.
- ـ جنگ 20، ص 148.