
مطلع انوار ج8
کلام (مبدأ و معاد، مَساوی)
جلد هشتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در «مباحث کلامی» اعم از «مبدأ و معاد، مَساوِی» میباشد که گردآوریِ چنین مباحثی همراه با ذکر اسناد و مدارک، راه تتبّع در این موضوعات را برای اهل تحقیق، هموارتر نموده است. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول:مبدأ؛ یادداشتهایی متنوع در مورد توحید پروردگار؛ شامل آیات و روایاتی پیرامون لقاء الله و اسماء الهی و رویت پروردگار و معرفت او و عبودیت حقیقی و همچنین مطالبی متنوع از کتب مختلفِ علمای اسلام. • بخش دوم: معاد و علائم آخرالزمان؛ آیات و روایاتی متنوع در مورد معاد و جهان آخرت، مرگ و قبض روح، قیامت، عینیت جهنم با عمل انسان، همچنین علائم آخرالزمان؛ از قبیل دنیا پرستی مردم آخر الزمان. • بخش سوم؛ مَساوِی؛ مشتمل بر مطالبی متنوّع در نقد اهل سنت و جماعت، و همچنین مَطاعِن خلفای ثلاث و بنی عباس و بنی امیه، نقدِ علما و فقها و همچنین تحلیلِ فِرَق و مذاهبِ اهل سنت و یادداشتهایی پیرامون منع کتاب حدیث، و در نهایت بحثی مفصل پیرامون تقیه.
مطلع انوار ج8
223شیعةُ آبائه علیه السّلام من کلّ فجٍ عمیقٍ، فأقبَلَ علیهم بانبساطِه، و استرسل1 إلیهم بأُنسِه، و لم یألُ جُهدًا فی تَثقیفِهم، و لم یدّخِر وُسعًا2 فی إیقافهم علی أسرار العلوم، و دقائقِ الحکمة و حقائقِ الأُمور، کما اعترف به أبوالفتح الشّهرستانی فی کتابه الملل و النّحل، حیث ذکر الصّادقَ علیه السّلام فقال:3 و هو ذو علمٍ غَزیرٍ فی الدّین، و أدبٍ کاملٍ فی الحکمة، و زُهدٍ بالغٍ فی الدّنیا، و ورعٍ تامٍّ عن الشّهوات. قال: و قد أقام بالمدینة مدّةً یفید الشیعةَ المنتمین إلیه، و یُفیض علی الموالین له أسرارَ العلوم، ثمّ دخل العراقَ و أقام بها مدّةً ما تعرّض للإمامة ـ أی: للسّلطنة ـ قطّ، و لا نازَعَ أحدًا فی الخلافة. (قال): و مَن غَرِقَ فی بحر المعرفة لم یَطمَع فی شَطٍّ، و مَن تَعَلّی إلی ذِروةِ الحقیقة لم یَخَف مِن حَطٍّ، إلی آخر کلامه. و الحقّ ینطق مُنصِفًا و عنیدًا4.5
از فتاوای حضرت صادق علیه السّلام در عهد او چهارصد أصل که چهارصد مؤلّف داشت نوشته شد
[المراجعات]:
نبغ من أصحاب الصّادق جمٌّ غفیرٌ و عددٌ کثیرٌ، کانوا أئمّةَ هُدًی، و مصابیحَ دُجًی، و بحارَ علمٍ، و نجومَ هدایةٍ. و الّذین دُوِّنت أسماؤُهم و أحوالُهم فی کتب
- ـ [استرسل إلیه: إنبسط إلیه و استأنس. (محقّق)]
- ـ [الوُسع. (محقّق)]
- ـ راجع من مجمع البیان تفسیر قوله تعالی: ﴿قُل لَّآ أَسَۡٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًا إِلَّا ٱلۡمَوَدَّةَ فِي ٱلۡقُرۡبَىٰ﴾ من سورة الشّوری تجده ینقل عن تفسیر أبیحمزة.
- ـ المراجعات، ص 418.
- ـ جنگ 20، ص 144.
