مطلع انوار ج8
کلام (مبدأ و معاد، مَساوی)
جلد هشتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در «مباحث کلامی» اعم از «مبدأ و معاد، مَساوِی» می‌باشد که گردآوریِ چنین مباحثی همراه با ذکر اسناد و مدارک، راه تتبّع در این موضوعات را برای اهل تحقیق، هموارتر نموده است. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول:مبدأ؛ یادداشتهایی متنوع در مورد توحید پروردگار؛ شامل آیات و روایاتی پیرامون لقاء الله و اسماء الهی و رویت پروردگار و معرفت او و عبودیت حقیقی و همچنین مطالبی متنوع از کتب مختلفِ علمای اسلام. • بخش دوم: معاد و علائم آخرالزمان؛ آیات و روایاتی متنوع در مورد معاد و جهان آخرت، مرگ و قبض روح، قیامت، عینیت جهنم با عمل انسان، همچنین علائم آخرالزمان؛ از قبیل دنیا پرستی مردم آخر الزمان. • بخش سوم؛ مَساوِی؛ مشتمل بر مطالبی متنوّع در نقد اهل سنت و جماعت، و همچنین مَطاعِن خلفای ثلاث و بنی عباس و بنی امیه، نقدِ علما و فقها و همچنین تحلیلِ فِرَق و مذاهبِ اهل سنت و یادداشتهایی پیرامون منع کتاب حدیث، و در نهایت بحثی مفصل پیرامون تقیه.
مطلع انوار ج8
221منقطعًا إلیهم، مقرَّبًا عندهم، أثنی علیه الصّادقُ، فقال علیه السّلام: ”أبوحمزة فی زَمانِه مثلُ سلمان الفارسی فی زَمانِه“. و عن الرّضا علیه السّلام: ”أبوحمزة فی زَمانِه کلُقمان فی زَمانِه“. له کتابُ تفسیر القرآن، رأیتُ الإمامَ الطّبرسی ینقل عنه فی تفسیره، مجمع البیان1، و له کتابُ النّوادر و کتابُ الزّهد و رسالةُ الحقوق رواها عن الإمام زین‌العابدین علیِّ بن الحسین علیه السّلام، و رَویٰ عنه دعاءَه فی السّحر، و هو أسنیٰ من الشّمس و القمر. و له روایةٌ عن أنس و الشَّعبی، و روی عنه وکیعٌ و أبونعیم و جماعةٌ من أهل تلک الطّبقة من أصحابنا و غیرهم، کما بیّنّاه فی أحواله فی المراجعة 16.
و هناک أبطالٌ لم یُدرِکوا الإمامَ زین‌العابدین، و إنّما فازوا بخدمة الباقرَین الصّادقَین علیهما السّلام.
فمنهم أبوالقاسم بریدُ بن معاویة العجلیّ، و أبوبصیر الأصغر لیثُ بن مراد البختری المرادی، و أبوالحسن زرارةُ بن أعین، و أبوجعفر محمّدُ بن مسلم بن رباح الکوفیّ الطائفی الثّقفی، و جماعةٌ من أعلام الهُدیٰ و مصابیح الدّجیٰ، لا یسع المقامُ استقصائَهم.
أمّا هولاء الأربعةُ فقد نالوا الزّلفیٰ، و فازوا بالقِدح المُعلّی و المقام الأسمیٰ، حتّی قال فیهم الصّادق علیه السّلام ـ و قد ذکرهم ـ: ”هؤلاء أُمناءُ الله علی حَلالِه و حَرامِه“.
و قال: ”ما أجِدُ أحدًا [أحیا] ذکرَنا إلّا زرارةٌ و أبوبصیر لیث و محمّدُ بن مسلم و بریدة، و لولا هولاء ما کان أحدٌ یستنبط هذا“.
- ـ راجع من مجمع البیان، تفسیر قوله تعالی: ﴿قُل لَّآ أَسَۡٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًا إِلَّا ٱلۡمَوَدَّةَ فِي ٱلۡقُرۡبَىٰ﴾ من سورة الشّوری تجده ینقل عن تفسیر أبی‌حمزة.