جلد هفتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «فقه و اصول» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف و مرحوم معلّق است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی فقهی و اصولی خواهد بود. مهمترین مباحث این مجلّد: • کیفیت تطهیر اشیاء و لوازم بیمارستان، وجه شهادت به ولایت در اذان و اقامه، عدم جواز فتک و ترور، مباحثی در باب ولایت و حکومت • رسائلی پیرامونِ حرمت غناء، حرمت بازی با شطرنج، حرمت ربا، جواز حق التألیف، عدم جواز قضاوت زنان، استحباب اکیدِ مهرالسنة، جواز طواف به دور قبور اهل بیت علیهمالسلام • مباحثی در فقه اهل سنت و نقد و بررسی آن. • مباحثی در اصول فقه و قواعد فقهیه؛ همچون بررسی احادیث «مَنْ بَلَغ»، و بررسی «حدیث رفع»؛ و دیگر مطالب متنوّع فقهی و اصولی. • و همچنین برگزیده برخی کتب فقهی و اصولی.
مطلع انوار ج7
81وقتی بناست که تفریق در صلوات شود و هر نماز را در موقع خود ـ که اوّل وقت تشریعی است ـ بجای آورده شود، باید در اوّل مغرب و در اوّل عشاء ـ که یک ساعت و نیم از شب میگذرد ـ علی حده اعلام اذان نمود.
و امّا اِخبار برای نماز به حاضرین فی المسجد فقط به إقامه صورت میگیرد؛ پس بنابراین اگر بین مغرب و عشاء فاصلۀ مختصری شود ـ مثلاً به قدر خواندن نافلۀ مغرب ـ باز این مقدار مجوّز اذان برای عشاء نیست و تنبّه حاضرین فی المسجد باید با اقامه صورت گیرد، که در حقیقت اذان و إعلام سبُک و آهسته است؛ زیرا این مقدار از فصل، تعدّد وقت نمیآورد و نفیِ جمع بین الصّلاتین را نمیکند.
مرحوم علاّمه در مختلف گوید:
«أقرب در نزد من کراهت اذان برای نماز دوّم است؛ و اختصاص به نماز عصر در روز جمعه هنگامی که نماز جمعه خوانده شود نیست، بلکه چه نماز جمعه و چه نماز ظهر بجا آورده شود، و چه در سایر صَلَوات اگر نماز عصر را به دنبال ظهر بخوانند اذان عصر ساقط است. غایة الأمر در نماز جمعه مستحب است بلافاصله بعد از نماز جمعه، اقامۀ عصر را بگویند و نماز عصر را بخوانند و تفریق نکنند.»
قال فی صفحة ١١٠ من المُختلف، فی باب صلاة الجمعة:
مسألة: قال صاحب النهایة فیها: «لا یجوز الأذان لصلاة العصر یومَ الجمعة، بل ینبغی إذا فرغ من فریضة الظّهر أن یُقیم للعصر ثمّ یُصلّی، إمامًا کان أو مأمومًا.»
و کذا فی المبسوط، إلّا أنّه قال عِوَض ”لا یجوز“: ”یُکرَه“.
و قال ابن ادریس: «إنّما یَسقط أذان العصر عمّن صلّی الجمعة؛ أمّا من صلّی الظهر1 فلا. ثمّ ادّعی أنّ مقصود الشیخ ـ رحمه الله تعالی ـ ذلک. و ذکر أنّه قد
- خ ل: ظهرًا.

