جلد هفتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «فقه و اصول» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف و مرحوم معلّق است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی فقهی و اصولی خواهد بود. مهمترین مباحث این مجلّد: • کیفیت تطهیر اشیاء و لوازم بیمارستان، وجه شهادت به ولایت در اذان و اقامه، عدم جواز فتک و ترور، مباحثی در باب ولایت و حکومت • رسائلی پیرامونِ حرمت غناء، حرمت بازی با شطرنج، حرمت ربا، جواز حق التألیف، عدم جواز قضاوت زنان، استحباب اکیدِ مهرالسنة، جواز طواف به دور قبور اهل بیت علیهمالسلام • مباحثی در فقه اهل سنت و نقد و بررسی آن. • مباحثی در اصول فقه و قواعد فقهیه؛ همچون بررسی احادیث «مَنْ بَلَغ»، و بررسی «حدیث رفع»؛ و دیگر مطالب متنوّع فقهی و اصولی. • و همچنین برگزیده برخی کتب فقهی و اصولی.
مطلع انوار ج7
51بیانه: أنّ المکلّف بعد انحصار لزوم رجوعه أوّلًا إلی المجتهد الحیّ و بإرجاع الحیّ إیّاه إلی المجتهد المیّت، یلزم له أن یأخذ جمیعَ فتاواه و یعمل بها إلّا فی هذه المسألة، و هو مسألة التقلید، فحکم الرّجوع إلی الحیّ حاکمٌ علی الرُّجوع إلی المیّت فی مسألة التقلید، و لا یبقی موضوعٌ له. و لا یمکن أن یقلِّد المیّتَ فی هذه المسألة أیضًا؛ لأنّه یلزم من وجوده عدمُه، فأدلّة لزوم الرّجوع إلی المیّت لایتکفّل لزوم رجوعه إلیه فی هذه المسألة من أوّل الأمر.
و أنا أقول: إنّ ما أفاده متینٌ جدًّا، و هو بعینه ما أفاد شیخنا العلامة الحلّی الشیخ حسین ـ أدخله الله فی شئابیب رحمته ـ فی مجلس الدَّرس، و قد کتبنا تقریرَ کلامه هذا فی رسالتنا الّتی جمَعنا فیها تقریرات دروسِه حول البحث فی الاجتهاد و التقلید.1 و أیضًا یجری هذا الحکم فیما إذا کانت فتوی المجتهد المیّت أو فتوی الحیّ أو فتواهما جواز الرجوع إلی الآخر.
و منها: ما إذا مات رجلٌ عن ابنین، و ادّعی ثالثٌ أنّه ابنٌ له، و اعترف به أحدُهما و أنکره الآخَر. أفتی ـ رحمه الله تعالی ـ: بأنّ نصف المال للمنکر، و لکلٍّ من المقرّ و المدّعی ربع المال؛ و ذلک لأنّ المقرّ لا ینفذ إقرارُه فی حقّ الغیر، فهذا الإقرار لا یوجب نقصانَ حقّ المنکر. و أمّا بالنسبة إلی نفسه فیکون نافذًا، فلابدّ و أن یکون سهم المدّعی بقدر سهم المقرّ حسب إقراره بکونه أخًا له، فتکون الفریضة من إثناعشر سهمًا: ستّةٌ للمنکر، و ثلاثةٌ للمقرّ، و ثلاثةٌ للمدّعی.
- قابل ذکر است بحث اجتهاد و تقلید، تقریرات درس خارج اُصول حضرت آیة الله الاُستاد الحاج الشیخ حسین الحلّی ـ رضوان الله علیه ـ میباشد، که توسّط حضرت علاّمه طهرانی ـ قدّس الله نفسه ـ به رشتۀ تحریر درآمده است و همراه تعلیقات نفیس حضرت آیة الله حاج سیّد محمّدمحسن حسینی طهرانی به زیور طبع آراسته شده است. (محقّق)

