مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» می‌باشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامه‌ها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
87الضعفاء و المتروکین.
«أبوحنیفة النعمان بن ثابت الکوفی؛ قال نعیم بن حمّاد: ”حَدَّثَنا یحیی بن سعید و معاذ بن معاذ، سَمِعا سفیانُ الثوری یقول: ”قیل: اُستُتیبَ أبوحنیفة من الکفر مرّتین.“ و قال نعیم عن الفزاری: ”کنت عند سفیان بن عُیینة، فجاء نَعیُ أبی‌حنیفة، فقال: لعنه الله، کان یَهدِمُ الإسلامَ عُروةً عروةً، و ما وُلد فی الإسلام مولودٌ أشرُّ منه.“ ـ هذا ما ذکره البخاری.»
و در صفحه ٢٨١ گوید:
«و روی عن مالک ـ رحمه الله ـ أنّه قال فی أبی‌حنیفة نحوَ ما ذَکَر سفیان: ”إنَّه شرُّ مولود وُلد فی الإسلام، و إنّه لو خَرَج علی هذه الأُمّة بالسَّیف کان أهون.“»
و در صفحه ٢٨٢ گوید:
«و عن شریک: ”لَأن یکونَ فی کلِّ حیٍّ من الأحیاء خمّارٌ خیرٌ من أن یکونَ فیه رجلٌ من أصحاب أبی‌حنیفة.“1
... و عن أحمد بن حنبل أنّه قال: ”کان أبوحنیفة یَکذِب“ و قال: ”أصحابُ أبی‌حنیفة یَنبغی أن لا یُرویٰ عنهم شیئٌ.“ (تاریخ بغداد مجلّد ٧، صفحة ١٧)»
مقدار روایات مجعوله از بعضی عامّه قریب به پانصد هزار رسیده است
در [الغدیر، جلد ٥] صفحه ٢٨٨ تا ٢٩٠ صورتی از تعداد روایات مجعوله و موضوعه را از چندین تن از عامّه آورده است، و تعداد مجموع روایات موضوعه ایشان به ٤٠٨٦٨٤ عدد رسیده است؛ و البته این روایات موضوعه غیر از کتب مستقلّی است که آنها دربارۀ مناقب أبوحنیفه و یزید و معاویه نوشته‌اند.
- ـ جهت اطلاع بیشتر به امام شناسی، ج ١٧ ـ ١٦، ص ٤٢٩ مراجعه شود. (محقّق)