مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» می‌باشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامه‌ها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
77«جاحَدَت» هم دارای معنای صحیحی باشد.1
الغدیر دربارۀ وضع و کذب در حدیث
در الغدیر، جلد ٥ از صفحه ٢٠٨ تا ٣٧٨ دربارۀ وضع و جعل احادیث، و نام واضعین و کاذبین، و کیفیّت دسّ و وضع حدیث، و سلسلۀ موضوعات، و حکم الوضّاعین، و رواة الموضوعات، بحث کرده است؛ و مفصّلاً نام یکایک از وضّاعین و کذّابین را به ترتیب حروف تهجّی ذکر کرده است و مجموعاً بالغ بر هفتصد نفر شده‌اند.
ازجمله در صفحه ٢١٤ گوید:
«[٥٨]. أحمد بن عبدالله أبوبکر الضریر: أخرج الخطیب فی تاریخ بغداد مجلّد ٤ صفحة ٢٣٢ بإسناده عن أنَس رفعه.
”أتانی جَبرئیلُ و علیه قَباءٌ أسودُ و خُفٌّ أسودُ و مِنطَقةٌ، و قال: یا محَمَّد! هذا زِیُّ بنی عمِّک من بعدک.“
فقال: ”هذا حدیث باطلٌ إسناده، کلُّهم ثِقات غیر الضریر و الحَملُ فیه علیه.“»
و در صفحه ٢١٦ گوید:
«[٨١]. أحمد بن محَمَّد بن غالب الباهلیّ أبوعبدالله (المُتوفّیٰ ٢٧٥): غلام الخلیل، من کبار الزّهاد ببغداد، کذّابٌ وَضّاع.
قال الحافظ ابن‌عدی: ”سَمِعتُ أباعبدالله النهاوندی بِحَرّان فی مجلس أبی‌عُروبة، یقول: قلت لغلام الخلیل: ما هذه الأحادیثُ الرَّقائق الّتی تُحدِّثُ بها؟! قال: وَضَعناها لنُرقِّقَ بها قلوبَ العامَّة.2“
- ـ جنگ ١٥، ص ٨٩ و ٩٠.
- ـ الکامل فی ضعفاء الرجال، ج ١، ص ١٩٥، رقم ٣٨. (محقّق)