مطلع انوار ج4
عبادات و ادعیه، اخلاق
جلد چهارم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتهای مؤلف در موضوعِ «عبادات و ادعیه» و «اخلاق» می‌باشد که اشارات و نکات ارزندۀ آن برای عام و خاص راه‌گشا خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد: • بیان کیفیتِ برخی عبادات و ادعیه که برخی صرفاً یادداشت‌بردای مؤلف بوده و برخی مزیّن به تحقیقات شخص مؤلف یا دیگر اهل علم و معرفت می‌باشد. • و همچنین مشتمل است بر مباحث اخلاقی، که معمولاً مستند به آیات و روایات می باشد: همچون بحث از علم و حلم، عقل، توبه، عدالت، اخلاص، محبت، توکّل و رضا، آداب معاشرت؛ و دیگر ابحاث اخلاقی.
مطلع انوار ج4
89مِن خَلقِهِ تَفضِیلًا.»1
و چون دست از طعام برمی‌داشتند، این دعا را میخواندند:
«الحَمدُ لِلَّهِ الَّذِی أطعَمَنا و سَقَانا و کَفَانا و أیَّدَنا و آوَانا و أنعَمَ عَلَینا و أفضَلَ، الحَمدُ لِلَّهِ الَّذِی یُطعِمُ و لا یُطعَمُ.»2
أقول: این دعا را شهید ثانی در مسالک در باب أطعمه و أشربه ذکر فرموده است.
دعای وقت طعام خوردن
در کتاب الأمان من أخطار الأسفار و الأزمان مرحوم علی بن طاووس (ره) از شیخ طبرسی (ره) نقل کرده است که:
«و کان النبی صلّی الله علیه و آله إذا أکل طعامًا قال:
”اللهُمَّ بارِکْ لَنا فِیهِ و ارزُقنا خَیرًا مِنهُ.“
و قال الطبرسی: و تقول عند الفراغ من الطعام:
”الحمد لِلّه الّذی أطعَمَنی فأشبَعَنی، و سَقانی فَأروانی، و صانَنی و حَمانی؛ الحَمدُ لِلَّهِ الَّذِی عَرَّفَنِی البَرَکَةَ و الیُمنَ فیما أصَبتُهُ و تَرَکتُهُ مِنهُ؛ اللهُمَّ اجعَلهُ هَنِیئًا مَرِیئًا، لا وَبیئًا و لا دَوِیًّا، و أبقِنِی بَعدَهُ سَوِیًّا، قائِمًا بِشُکرِکَ، مُحافِظًا عَلَی طاعَتِکَ، و ارزُقنِی رِزقًا دارًّا و (عَیشًا قارًّا)، و اجعَلنِی ناسِکًا بارًّا، و اجعَلْ ما یَتَلَقّانِی فی المَعادِ مُنهجًا سارًّا، بِرَحمَتِکَ (یا أرحَمَ الرّاحِمِینَ).“»3و4
- ـ الکافی، ج ٦، ص ٢٩٤؛ الوافی، ج ٢٠، ص ٤٧٥.
- ـ من لا یحضره الفقیه، ج ٣، ص ٣٥٨؛ مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام، ج ١٢، ص ١٣٦.
- ـ الأمان من أخطار الأسفار و الأزمان، ص ٦١.
- ـ جنگ ١٣، ص ٦٦ الی ٦٩.