
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
72گوید: من روایات بسیاری را یافتهام كه بعضی از آنها را در كتاب «البَّهْجَة بِثَمَرِة المُهْجَة» ذكر كردهام كه مراد از قول خداوند جلّ جلاله ﴿ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا﴾ ـ الآية، جمیع ذرّیه پیغمبر هستند و در میان آنها ستمگر به نفس جاهل به امام است، و مقتصد عارف به امام است، و سابق به خیرات خود امام است.
و از كسانی كه ما این دسته روایات را از آنها نقل نمودهایم شیخ أبو جعفر محمّد بن بابویه در كتاب «فرق» است با اسناد خود از حضرت صادق علیه السّلام، و دیگر از كتاب «واحدة» از ابن أبی جمهور در روایی كه از أبو محمّد الحسن بن علیّ العسكری روایت كرده است، و دیگر از كتاب «دلائل» متعلّق به عبد اللَه بن جعفر حِمْیَری از امام حسن عسكری روایت كرده است، و دیگر از كتاب محمّد بن علیّ بن رباح با اسناد خود از حضرت صادق علیه السّلام و او از كتاب محمّد بن مسعود بن عیّاش در تفسیر قرآن روایت كرده است، و دیگر از كتاب «جامع صغیر» یونس بن عبد الرّحمن، و دیگر كتاب عبد اللَه بن حمّاد انصاری، و دیگر كتاب ابراهیم خزّاز، و غیر از این كتابها كه فعلًا اسامی آنها در نظرم نیست.1
این مجموع روایاتی است كه در تفسیر كریمه شریفه سابقاً بیان كردیم، و اینك نیز چند روایت آنرا ذكر كردیم، و از مجموع مطالب واضح شد كه أمیرالمؤمنین یگانه روزگار در صفات عالیّه انسانیّت و فریده دهر و گوهر تابناك عالم خلقت و معلّم بشریّت و سرمشق تعالیم صالحه و منبع خیرات و معدن بركات و فخر بنی آدم و افتخار ملائكه و پیغمبران بودهاند. و چه خوب خضر پیغمبر آن حضرت را بدین صفات عالیه ستوده و تمجید نموده و در مصیبت آن حضرت گریان شده است.
كلام حضرت خضر علیه السّلام در فضائل أمیرالمؤمنین علیه السّلام
صفوانی در كتاب «إحَنْ و مِحَنْ» و كلینی در كتاب «كافی» روایت كردهاند كه چون أمیر المؤمنین به شهادت رسیدند. جاءَ شَيْخٌ يَبكی وَ هُوَ يَقُولُ: اليَوْمَ انْقَطَعَتْ عِلاقَة النُّبُوَّة، حَتَّی وَقَفَ بِبابِ البَيْتِ الَّذی فِيهِ أميرُالمؤمِنِينَ وَ أَخذَ بِعِضادَتِی البابِ فَقالَ: رَحِمَكَ اللَهُ فَلَقَدْ كُنتَ اوَّلَ النّاسِ إسلاماً، وَ أخْلَصَهُمْ ايماناً، وَ أَشَدَّهُمْ يَقِيناً، وَ أَخْوَفَهُمْ مِنَ اللَهِ، وَ أَطْوَعَهُمْ لِنَبِیِّ اللَهِ، وَ أَفْضَلَهُمْ مَناقِبَ، وَ أَكْثَرَهُم سَوابِقَ، وَ أشْبَهَهُمْ
- «بحار الانوار» ج ٧ ص ٤٥.
