
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
70لِلْمُعْتَبِرينَ مِنَ المَنْطِقِ البَلِيغ وَ القَوْلِ المُسْمُوعِ.1
به مردم میفرماید: «ای مردم من همسایه شما بودم، بدنِ من چند روزی با شما مجاورت كرد و فردا مرا جثّهای خالی و بدون روح خواهید یافت كه ساكن است بعد از آنكه متحرّك بود، و ساكت است بعد از آنكه گویا بود. باید این سكون و آرامش من شما را پند دهد، و این آویزان شدن و افتادن پلكهای چشم و این بی حركتی اعضاء و دست و پا همه آنها باید شما را موعظه كند، چون برای عبرت گیرندگان از هر گفتار رسا و منطق بلیغی و از هر قول قابل قبولی اثرش بیشتر و نفوذش مؤثّرتر است».
أمیرالمؤمنین وارث جمیع كمالات پیامبر اكرم جز نبوّت بوده است
باری محصّل از مجموع مطالب آنكه: أمیرالمؤمنین علیه السّلام وارث جمیع كمالات رسول خدا بودهاند و به استثنای مقام نبوّت كه به آن حضرت انقطاع یافت تمام تلألؤات و لَمَعانهای نوری كه از عوالم غیب در وجود خاتم النبیّین بروز كرد همگی در آئینه پاك و صافی نفس أمیر المؤمنین درخشید و این است حقیقت ارث، چنانكه عامّه روایت كردهاند: قَالَ عَلِیُّ عليه السّلام: ﴿ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا﴾ نَحْنُ أُولَئِكَ2
«أمیرالمؤمنین علیه السّلام در تفسیر بندگان برگزیده از این آیه مباركه گفتند: مراد ما هستیم». و دیگر ابن مردویه با سند متّصل خود به أمیرالمؤمنین علیه السّلام میرساند كه در تفسیر این آیه مباركه فرمودند: نَحْنُ هُمْ.3 «ما برگزیدگان از بندگان خدا هستیم كه قرآن به ما ارث رسیده است».
و حاكم حسكانی از أبو حمزه ثُمالی از حضرت سجّاد علیه السّلام روایت كرده است قالَ: إنِّی جَالِسٌ عِندَهُ إذ جَاءَهُ رَجُلانِ مِن أهْلِ العِراقِ فَقالًا: يَا ابنَ رَسُولِ اللَهِ جِئنَاكَ (كَی) تُخْبِرَنَا عَنْ آياتٍ مِنَ القُرآنِ، فَقَالَ: وَ مَا هِیَ؟ قَالا: قَولُ اللَهِ تَعالَی: ﴿ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا﴾. فَقالَ: يَا اهْلَ العِراقِ! وَ أَيِّش يَقُولُونَ؟ قَالا: يَقُولُونَ إنَّها نَزَّلَتْ فِی امَّة مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ، فَقَالَ عَلِیُّ بْنُ الحُسَيْنِ: امَّة مُحَمَّدٍ كُلُّهُمْ إذَاً فِی الجَّنَّة؟! قالَ: فَقُلْتُ مِنْ بَيْنِ الْقَوْمِ: يَا ابنَ رَسُولِ اللَهِ فِيمَنْ نَزَلَتْ؟ فَقَالَ: نَزَلَتْ وَ اللَهِ فِينَا أَهلَ الْبَيْتِ ـ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ـ قُلْتُ: أَخْبِرْنَا مَنْ فِيكُمْ الظَّالِمُ لِنَفْسِهِ! قَالَ: الَّذی اسْتَوَتْ حَسَنَاتُهُ وَ
- «نهج البلاغه» خطبه ١٤٧ ص ٢٦٩.
- «غایة المرام» حدیث اوّل ص ٣٥١.
- «غایة المرام» حدیث دوّم ص ٣٥١.
