امام شناسی ج4

زمام‌های حقّ و پرچمهای دین، و زبانهای راست‌اند، آنها را در بهترین منزل از منازل قرآن قرار دهید و عالی‌ترین درجه در درجات قرآن را در وجود آنها مشاهده كنید، و مانند شتران تشنه بیابان نَوَردیده كه به آبشخور برسند خود را به آستان آنها زنید و از علوم و بركات و رحمت و عافیت و صدق و حقّانیّت آنها سیراب شوید و إشباع گردید (منظور آن حضرت از عترت پیغمبر خود اوست، می‌خواهد بفرماید برای رفع هر گونه بدبختیها و رفع مشكلات دنیوی و اخروی و فتح ابواب سعادت و كامیابی باید به من روی آورید.)

 ای مردم این مطلب را از رسول خدا خاتم النّبیّین اخذ كنید و از او بشنوید كه می‌فرماید: «می میرد كسی كه از ما مرده است ولی مرده نیست، و كهنه و خراب می‌شود كسی كه از ما خراب و كهنه شده است ولی كهنه و خراب نیست».

 در معنای این دو فقره اخیر ابن أبی الحدید دچار اضطراب شده و این دو جمله عالی را به كلّی از معنی و حقیقتش ساقط نموده است. می‌گوید ممكن است این كلام رسول خدا را بر یكی از دو معنی حمل كرد: اوّل ـ آنكه مردگان ما نمی‌میرند بلكه خداوند تعالی آنها را به ملكوت آسمان بالا می‌برد و بنابراین اگر كسی قبور آنها را حفر كند در آنجا جَسدی نخواهد دید، ولی این احتمال با فقره دوّم از كلام رسول خدا كه تصریح می‌كند مَن بَلِیَ مِنّا افرادی كه از ما كهنه و خراب می‌شوند سازگار نیست و بنابراین در این جمله باید تقدیر گرفت و گفت: وَ يَبْلَی كَفَنُ مَنْ بَلِیَ مِنّا «و كهنه و خراب می‌شود كفن كسی كه از ما كهنه شده است».

 دوّم آنكه در هر انسانی ذرّاتی به عنوان اصل و حقیقت او موجود است، در رسول خدا و أئمّه، خداوند به جهت تكریم و تعظیم آنها آن ذرّات اصلیّه را از قبر بالا می‌برد و در ملكوت به آنها اجزاء و ذرّاتی دیگر متّصل می‌كند تا به صورت یك انسان كامل كه همان شخص مرده از خاندان رسالت است در آید، بنابراین آنها نمرده‌اند.¹

 ولی با مختصر توجّه معلوم می‌شود كه در ادراك معنای این جمله خیلی پرت شده است. حضرت أمیر المؤمنین در میان خطبه خود نمی‌خواهند بیان روایتی از رسول اكرم كرده باشند بلكه چون اوّل بیان كردند كه به عترت و اهل بیت كه در این زمان‌