
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
64اجلُ قَلْبَهُ وَ اجْعَلُ رَبيعَهُ الايمانَ. فَقالَ اللَهُ: قَدْ فَعَلْتُ بِهِ ذَلِكَ. ثُمَّ إنَّهُ رَفَعَ الَیَّ أنَّهُ سَيَخُصُّهُ مِنَ البَلاءِ بِشَیءٍ لَمْ يَخُصَّ بِهِ احَدٌ مِنْ أصحابِی، فَقُلْتُ: يَا رَبِّ أخِی وَ صاحِبی! فَقَالَ: إنَّ هَذَا شَیءٌ قَدْ سَبَقَ أنَّهُ مُبْتَلَیً وَ مُبْتَلَیً بِهِ
ابن شهرآشوب1 در داستان هجرت رسول خدا از مكّه به مدینه گوید؛ و نیز مظفّر در «دلائل الصدق»2 ذكر كرده است و ما آن داستان را به عین الفاظی كه ابن شهرآشوب روایت كرده است ذكر میكنیم، او چنین روایت نموده است كه: حضرت رسول خدا به أمیرالمؤمنین گفتند: إنَّ اللَهَ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَی أوصَی إلَیَّ أن أهجُرَ دارَ قَومی و أنّ أنطَلِقَ الَی غارِ ثَوْرٍ فَارقَدْ عَلی فِراشی و اشْتَملِ بِبُرْدِیَ الحَضْرَمیِّ وَ اعلَم أنَّ اللَهَ يَمْتَحِنُ أولياءهُ عَلَی قَدْرِ إيمانِهِمْ وَ مَنَازِلِهِمْ مِن دِينِهِ فَأَشَّدُّ النّاسِ بَلاءٍ الانبيَاءُ ثُمَّ الامْثَلُ فَالامْثَلُ. وَ قَدِ امْتَحَنَكَ يَا ابْنَ امَّ وَ امْتَحَنَنی بِمِثْلِ مَا امْتَحَنَ بِهِ خَلِيلَهُ إبراهِيمَ وَ الذَّبِيحَ إسْمَاعِيلَ، فَصَبْراً صَبراً فَإنَّ رَحْمَتَ اللَهِ قَريبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ. ثُمَّ ضَمَّهُ إلَی صَدْرِهِ وَ أوصاهُ بِقَضاءِ دُيُونِهِ وَ إنجازِ عِداتِهِ وَ رَدَّ الوَدائِعِ إلَی اهْلِهَا ثُمَّ خَرَجَ ـ الحديث.
«خداوند تبارك و تعالی به من امر فرموده است كه از منزل اصلی و وطن خود هجرت كنم و به غار ثور بروم، ای علی بر جای من بخواب و بُرد حَضْرَمی مرا به روی خود بكش، و بدان كه خداوند اولیای خود را به اندازه ایمان و منزلتشان در دین امتحان میكند، و لذا بلا و مصائب انبیاء و پیغمبران از همه افراد بشر بیشتر است، و از انبیاء گذشته هر كس به درجه انبیاء نزدیكتر و به مقام آنها قریبتر باشد مصائب و ابتلائاتش شدیدتر است، و همچنین افراد مردم به هر درجه و مقام دینی و ایمانی كه باشند طبق آن درجه و مقام بلا و امتحان الهی به آنها خواهد رسید. ای علی، ای فرزند مادر من، خدا تو را میخواهد امتحان كند و مرا نیز میخواهد امتحان كند به امتحان سختی مانند امتحان حضرت ابراهیم خلیل و اسماعیل ذبیح كه مأمور به كشتن فرزندش شد (تو به منزله فرزند من هستی و باید در فراش من خود را طعمه شمشیر چهل تن از شمشیر زنان عرب قرار داده و در شب تاریك بدن خود را قطعه قطعه ببینی). پس بر تو باد به صبر و استقامت، بر تو باد به شكیبائی و تحمّل، كه رحمت خدا به
- «مناقب» ج ١، ص ١٢٧
- «دلائل الصدق» ج ٢، ص ٨٠.
