
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
59و محبّ الدین طبری1 از «مناقب احمد» روایت كرده و قندوزی شافعی2 از «مسند» احمد حنبل آورده است كه أمیر المؤمنین علیه السّلام فرمود: لَمَّا كانَت لَيْلَة فی بَدْرٍ (و در عبارت طبری: لَيْلَة يَوْمِ بَدْرٍ)، قال رسولُ اللَهِ صلّی اللَه عليه و آله وَ سلَّم: مَن يَسْتَسقی لَنا مِنَ الماء؟ فَما أجابَ النّاسُ (و در لفظ طبری: فَأحْجَمَ النّاسُ) فَقَالَ عَلِیٌ: انا يا رسولَ اللَهِ، فَاخْتَضَنَ قِرْبَة ثُمَّ أتَی بِئراً بَعيدَة القَعْرِ مُظْلِمَة فَانّحَدَرَ فيها، فَأوحَی اللَهُ عَزَّ وَ جَلَّ إلی جَبرائيلَ وَ ميكائِيلَ وَ إسرافِيلَ تأهَّبُوا لِنصْرِ مُحَمَّدٍ وَ حِزْبِهِ، فَهَبَطوا مِنَ السَّماءِ (و در لفظ طبری: لَهُمْ لَغُطْ يَذْعَرُ مَنْ سَمِعَه) فَلَمّا حاذُوا البئرَ سَلَّموا عَلی عَلِیٍّ مِنْ عِند رَبِّهِمْ (و در لفظ طبری: سَلَّموا عَلَيْهِ مِنْ عِنْدِ آخِرِهِمْ إكراماً وَ تَبْجيلًا). «در سرزمین بدر در آن شبی كه فردای آنجنگ بین كفّار قریش و مسلمانان واقع شد حضرت رسول اللَه صلّی اللَه علیه و آله و سلّم گفتند: كیست برای ما آب بیاورد؟ همه اصحاب ترسیدند و به عقب كشیده جواب رسول خدا را ندادند. أمیرالمؤمنین علیه السّلام برخاست و مشك را بدوش گرفت و آمد سر چاهی تاریك و بسیار گود و عمیق و در چاه پائین رفت. خداوند به جبرائیل و میكائیل و اسرافیل وحی فرستاد: خود را آماده كنید برای یاری محمّد صلّی اللَه علیه و آله و سلّم و یاران او. ملائكه از آسمان پائین آمدند و صدای عجیبی مینمودند كه هر كس میشنید میترسید. چون به محاذات چاه رسیدند همگی به أمیر المؤمنین علیه السّلام سلام كردند از روی اكرام و احترام و بزرگداشت شأن آن حضرت».
و از «جمع الفوائد» نقل است: قالَ عَلِیُّ عليه السّلام: كُنتُ علی قَليبِ بَدْرٍ أميحُ وَ أمنَحُ مِنهُ ماءً جاءتْ ريحٌ شديدَة ثمَّ جاءت ريحٌ شديدَة ثمّ جاءت ريحٌ شديدَة فكانَتِ الاولی ميكائيلَ و الثانيَّة إسرافيلَ وَ الثالِثَة جَبرائيل مَعَ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُم ألفٌ مِنَ الملائكه فسَلَّمُوا عَلَیَّ. لاحمد و الموصلی.3
صاحب «جمع الفوائد» نقل كرده است: از احمد حنبل و موصلی كه «أمیرالمؤمنین علیه السّلام فرمود: من در آن شب تار در چاه تاریك فرو رفته تا برای رسول خدا آب بیاورم، مشك را پر نموده و به بالای چاه آمدم كه ناگهان تند بادی وزید و تند بادی دیگر و برای بار سوّم تند بادی دیگر بوزید. باد اوّل میكائیل بود، و باد دوّم اسرافیل، و باد سوّم جبرائیل، و با هر یك از آنان هزار فرشته آسمانی بود و همۀ
- «ذخائر العقبی» ص ٦٨
- «ینابیع المودّة» باب ٤٠ ص ١٢٢.
- همان.
