امام شناسی ج4

 احتمال چهارم آن است كه: مراد از اهل كتاب، افرادی باشند از علماء یهود و نصاری كه ایمان آورده‌اند و بر رسالت آن حضرت گواهی می‌دهند مانند عبد اللَه بن سلام و سلمان فارسی و جارود و تمیم داری‌¹ و سیوطی گوید: عبد الرّزّاق و ابن جریر و ابن منذر و ابن ابی حاتم از قتاده تخریج روایت كرده‌اند كه او گفته: كان من اهل الكتاب قوم يشهدون بالحق و يعرفونه، منهم عبد اللَه بن سلام و الجارود و تميم الداری و سلمان الفارسی‌².

 و این قول نیز باطل است چون این افراد همه در مدینه اسلام آوردند و آیه مباركۀ ﴿قل اللَه شهيد بينى و بينكم و من عنده علم الكتاب﴾ در مكّه نازل شده است، و معنی ندارد كه رسول خدا در مكه با مشركین قریش احتجاج نموده و دلیل رسالت خود را شهادت افرادی بیاورد كه بعداً در مدینه ایمان می‌آورند.

 و قول بعضی كه گفته‌اند: مكّی بودن این آیه منافات ندارد كه اخبار از شهادت آینده باشد، مردود است به اینكه این قسم احتجاج از درجه اعتبار ساقط و حجّت را تا حدّ زیادی پائین آورده و ضعیف و ساقط می‌كند چون در مقابل گروهی كه الآن می‌گویند: ﴿لَسْتَ مُرْسَلًا﴾ «تو رسول خدا نیستی» اگر جواب گفته شود: كه من رسول خدا هستم به دلیل آنكه چندین سال دیگر در مدینه بعضی از علماء اهل كتاب شهادت بر رسالت من می‌دهند معلوم است كه چقدر ضعیف و بی‌اساس است.³

 احتمال پنجم آنكه: خصوص عبد اللَه بن سلام باشد كه از علماء یهود و در مدینه در وقت هجرت رسول خدا ایمان آورده است. سیوطی گوید: ابن سعد و ابن ابی شیبة و ابن جریر و ابن منذر از مجاهد تخریج كرده‌اند كه انه كان یقرا: ﴿وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ﴾، قال: هو عبد اللَه بن سلام‌⁴

 و گویندگانی كه می‌گویند این آیه راجع به عبد اللَه بن سلام است بسیار پافشاری دارند، لیكن این قول نیز باطل است چون همان طور كه در ردّ احتمال چهارم‌