امام شناسی ج4

باقر علیه السّلام روایت است كه‌ قال: اعطی اللَه محّمدا صلّی اللَه عليه و آله و سلم مثل ما اعطی آدم فمن دونه من الاوصياء كلهم، يا جابر هل تعرفون (يعرفون ـ خ ل) ذلك‌¹؟

 حضرت باقر فرمودند: «خداوند به حضرت محمّد صلّی اللَه علیه و آله و سلّم عنایت فرموده است تمام چیزهائی را كه به آدم ابو البشر و تمام اوصیای او تا خاتم النّبییّن عنایت كرده است، ای جابر آیا این مطلب را شما ادراك می‌كنید؟ (یا آنكه مردم این حقیقت را درك می‌كنند؟.)»

 و از كتاب «اختصاص» شیخ مفید از عبد اللَه بن‌بُكیر هجری از حضرت باقر علیه السّلام روایت است كه فرمود: علی بن أبی‌طالب تحفه و هبه خداست به رسول بزرگوارش محمّد صلّی اللَه‌علیه و آله و سلّم ورث علم الاوصياء و علم ما كان قبله، اما ان محمدا ورث علم من كان قبله من الانبياء و المرسلين.²

 «حضرت أمیرالمؤمنین تمام علوم اوصیاء و علوم پیغمبران سابق را ارث برد چون وارث پیغمبر بود، و پیغمبر وارث جمیع انبیاء و مرسلین بودند.»

امام وارث جنبه‌های روحی و علمی پیامبران است‌

 باری آنچه از مجموع این احادیث استفاده می‌گردد آنكه جمیع كمالات روحی و علمی كه در انبیاء گذشته بوده به حضرت محمد صلّی اللَه علیه و آله و سلّم و از آن حضرت به امیرالمؤمنین علیه السّلام و از او به ائمه اهل بیت علیهم السلام ارث رسیده است، نه تنها در وحی و علوم الهی كه راجع به شرایع آنها بوده است بلكه تمام حالات و صفات روحی و كیفیّت اتّصال آنها به مبدأ اعلی از نقطه نظر اسم خاصی كه به آن اختصاص داشته‌اند، و بلكه تمام معجزات و كراماتی كه به اذن خدا از آنها سر می‌زد همه و همه در وجود مبارك پیغمبر اسلام منطوی و موجود است. چون معجزات انبیاء در اثر قدرت روحی و صفای قلب آنهاست كه امر خدا در آنها تجلّی نموده و از دریچه نفوس طاهره آنها این معجزات به اذن خدا پیدا می‌شود، و چون نفوس آنها متفاوت بوده لذا این تجلّیّات نیز مختلف و از هر پیغمبری یك نوع معجزه خاصّی به وجود آمده است.

 و نیز علوم الهّیه آنها همگی بر یك روش و یك صراط نبوده بلكه از نقطه نظر درك مقام عظمت و توحید خدا هر یك از جنبه خاصّ و اسم مخصوص به بارگاه الهی بار یافته و از مخلصین شده‌اند. و القاب روح اللَه، یا كلیم اللَه، یا خلیل اللَه، یا نَجِی‌