
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
31را نازل نمود: «چون ما عیسی بن مریم را به عنوان مثال شاهد آوردیم قوم تو ای پیغمبر از آن به فغان آمدند و گفتند: آیا معبودها و آلهه ما بهتر است یا او. ای پیغمبر این كلام را نگفتند مگر از روی جدل و خصومت كه حقّاً آنها دشمنانند. او (یعنی علی) نیست مگر بندهای كه ما به او نعمت دادیم و او را مثال و نمونه كامل (مانند عیسی بن مریم) برای بنی اسرائیل آوردیم».
و سپس قندوزی گوید: و نظیر این روایت را سلمان و به طریق دیگر أبو بصیر از حضرت صادق علیه السّلام روایت كرده است و مطابق مُفاد همین روایت است قول جعفر الصادق علیه السّلام در دعای خود كه عرض میكند: اللَهُمَّ قَدْ أجَبْنا داعِيَكَ المُنْذِرَ النَّذيرَ مُحَمَّداً صَلَّيْتَ عَلَيْهِ عَبْدِكَ وَ رَسُولُكَ الَّذی دَعَا النّاسَ إلی وِلَاتِهِ عَلَیٍّ يَوْمَ الغَديرِ الَّذی انعَمْتَ عَلَيْهِ وَ جَعَلْتَهُ مَثَلًا لِبَنِی اسرائِيلَ.1
«بار پروردگارا ما اجابت كردیم دعوت پیغمبرت را كه به سوی تو دعوت میكرد، آن پیامبر بیم دهنده و ترساننده محمّد كه تو درودها و تحیّتهای خود را بر او فرستادی، آن بنده ات و رسولت كه مردم را به ولایت علیّ بن أبیطالب در روز غدیر دعوت كرد. علی آن كسی كه او را مورد انعام خود قرار دادی و او را مثال بارز و نمونه ظاهر امامت و ولایت در بنی اسرائیل قرار دادی.»
و همچنین گوید: احمد حنبل و بزّار و أبو یعلی و حاكم از علیّ بن أبیطالب روایت كردهاند كه قالَ: دَعانی رَسُولُ اللَه صلّی اللَه عليه وَ آلهِ وَ سلَّم فقالَ: انَّ فِيكَ مَثلًا فی عيسی ابْغَضَتْهُ اليَهودُ حَتَّی بَهَتُوا امَّهُ، وَ احَبَّتْهُ النَّصاری حَتَّی نَزَّلُوهُ بِالْمَنزِلَة الَّتی لَيْسَ فيها. ثُمَّ قالَ عَلِیُّ: وَ إنَّهُ لَيَهْلِكُ فِیَّ اثنانِ: مُحِبُّ مُفْرِطُ يُقرَضُنی بِما لَيْسَ فیَّ، وَ مُبْغِضٌ يَحْمِلُهُ شَنآنی علی أن يَبْهَتَنی.2
أمیر المؤمنین علیه السّلام گفتند: رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم مرا فرا خوانده فرمود: ای علی در تو مثال و شباهتی به عیسی بن مریم است كه یهود او را دشمن داشتند تا به حدّی كه به مادر او تهمت زده و نسبت ناسزا دادند، و نصاری او را به حدّی دوست داشتند كه منزله و مقامی برای او معیّن كردند كه شأن و جای او نبود.
- «ینابیع المودّة» ص ١٣١.
- «ینابیع المودّة» ص ٢٨٣
