امام شناسی ج4

جمال او تماشا كند باید تماشای علیّ بن أبی‌طالب را بنماید». و این روایت را ملّا علی متّقی در «كنز العمّال» آورد است.

 و نیز ابن المغازلی با سند خود از انس بن مالک روایت نموده است كه رسول خدا فرمود: مَن أرَادَ أن يَنْظُرَ إلی عِلْمِ آدَمَ، وَ فِقْهِ نُوحٍ فَلْيَنظُر إلی عَلِیٍ بن أبی طالبٍ.¹

 «هر كس بخواهد به علم و دانش آدم و فقه نوح بنگرد علیّ بن أبی‌طالب را بنگرد».

 و گنجی شافعی با اسناد متّصل خود از ابن عبّاس روایت كند قال: بَينَما رَسُولُ اللَهِ صلّی اللَه عليه و اله و سلّم جَالِسٌ فی جَماعَة مِن اصحابِهِ اقْبَلَ عَلیٌ فَلما بَصُرَ بِهِ رَسوُلُ اللَه صلّی اللَه عليه و آله و سلّم قال: مَنْ ارادَ مِنْكُم أن يَنظُرَ إلی آدم فی عِلْمِهِ، و إلی نوحٍ فی حِكْمَتِهِ، وَ إلی إبراهيم فی حِلْمِهِ فلينظر إلی علی بن أبی‌طالب.

 ابن عبّاس گوید: «هنگامی رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم در میان جمعی از اصحاب خود نشسته بودند كه أمیر المؤمنین علیّ بن أبی‌طالب علیه السّلام وارد شد. چون نظر رسول خدا به او افتاد فرمود: هر كس از شما بخواهد نظر كند به آدم ابوالبشر در علمش و به نوح در حكمت و اطّلاعش به حقائق اشیاء، و به ابراهیم در بردباری و حلمش باید نظر كند به علیّ بن أبی‌طالب.»

 و سپس گوید: علّت آنكه رسول خدا علی را تشبیه به آدم نمود در علمش برای آن است كه خداوند خواصّ و صفات هر چیز را به آدم آموخت كما قال عَزّوَجَلَّ: ﴿وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها﴾.² پس هیچ چیز و هیچ حادثه و هیچ واقعه‌ای نیست مگر آنكه علم آن نزد علی است و او می‌تواند درك معانی و حقایق آنها نموده و استنباط فهم آنها را بنماید.

 و علّت تشبیه به نوح در حكمت نوح یا در حُكم نوح چنانچه در روایتی دیگر آمده و شاید صحیح‌تر باشد آن است كه علیّ علیه السّلام بر كفّار و منكران بسیار شدید بود و به مؤمنان بسیار مهربان و رئوف كَما وَصَفَهُ اللَهُ تَعالی فِی القُرآنِ بِقَوْلِهِ: ﴿وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ﴾.³ و خداوند از شدّت نوح در قرآن كریم خبر داده است كه می‌گوید: ﴿رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً﴾⁴.