
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
11منظور از ارث بردن قرآن
ارث قرآن مجید در این آیه مباركه نیز همین طور است، یعنی خداوند عین آن حقیقتی را كه از قرآن مجید بر پیغمبرش وارد كرده است از ظاهر آن مانند احكام عاّم و خاصّ، مجمل و مبیّن، مطلق و مقیّد، ناسخ و منسوخ، و قصص انبیاء و امتهای گذشته، اخلاق و معارف دینی، توحید به تمام مراتب آن، و وعظ و وعد و وعید، مصالح و مفاسد و مراتب نفس و ظهور آن در عوالم دیگر، و از باطن قرآن مانند تأویل و تفسیر و كلیّت و تطبیق و جَری و حقائق منطویّه در آیات مانند حقیقت عالم طبع و عالم برزخ و صور مثالی، و عالم عقل و ملائكه و روح و مقامات آنها، و درجات ثوابكاران و دركات عاصیان و حقیقت و ادراك توحید خالص و واقعی و كیفیّت احاطه اسماء و صفات الهی بر تمام عوالم و اندكاك اسماء و صفات در ذات، و حقیقت تجلّی بر جمیع جهانها، و آیات الهیّه آفاقیّه و انفسیه و غیر اینها، تمام این حقایق را خدا به وارثان قرآن سپرده است به طوری كه جانشین و نازل منزله رسول خدا در همه این معانی خواهند بود، و حكم وجود باقیه رسول اكرم را در تكفّل و حفظ و قیام به آن و اقدام به مصالح امّت طبق مدلول آن را خواهند داشت.
بنابراین وارث قرآن یك نسخه تمام نما و كپیه وجود رسول خدا هستند، و قرآن به همان نحوه تجلّی قرآن محكم و قرآن مفصّل ﴿كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ﴾1، در وجود وارثین یكی پس از دیگری متجلّی خواهد شد، چون بین ارث گذارنده و وارث یك نسبت واقعی باید باشد، همه چیز به همه كس ارث نمیرسد، سلطنت به فرزند وزیر یا وكیل ارث نمیرسد، فنّ طبّ طبیب به فرزند فلان روفتهگر ارث نمیرسد علم عالم به فرد جاهل و غیر قابل ارث نمیرسد. و از این دریچه میتوان تماشا كرد كه وارثین قرآن مجید از تمام افراد بشر شبیهتر و نزدیكتر به پیغمبر اكرم بوده و بلكه در صفات و صفای باطن و استعدادات تلّقی حقایق و بواطن قرآن مانند رسول اكرم وسیع الصدر و قوی القلب میباشند.
و بنابر همین نكته خدا میفرماید: ﴿ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا﴾ «كتاب
- سوره هود: (١١) آیه ١.
