
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
78كتاب «الحدائق» را، با آنكه همه آنها چون میل به مخالفین أمیرالمؤمنین داشتند و مذهب آنها مذهب شیخین بوده است ناچار بسیاری از مطالب را كتمان كردهاند، و این حقیقت واقعاً معجزه و خرق عادتی است كه دشمنانش بر فضائل او گواهی دهند و مُنكران او به مناقبش اعتراف كنند.1
شاعر گوید:
شَهِدَ الانامُ بِفَضْلِهِ حَتَّی العِدی *** وَ الفَضْلُ مَا شَهِدَتْ بِهِ الاعداءُ2 «تمام مردم یكدل بر فضیلت او گواهی دهند حتّی دشمنان او، و فضیلت آناست كه دشمنان به آن شهادت دهند».
و شاعر دیگری گوید:
يَرْوی مَناقِبَهُم لَنا أعْداؤهُم *** لا فَضْلَ إلّا مَا رَواهُ حَسُودُ3 «دشمنان اهل بیت رسول خدا برای ما مناقب آنها را روایت میكنند، فضل و شرف نیست مگر آنكه حسود روایت كند».
البتّه این افرادی را كه ابن شهرآشوب با مصنّفات آنها شمرده است قبل از زمان خود او بودهاند، چون او در سنه پانصد و هشتاد و هشت (٥٨٨) فوت كرده است ولی بعضی از مصنّفات دیگر در این زمینه قبل از او و بعد از او نوشته شده است كه سیّد محمّد مهدی فرزند سیّد حسن خِرسان در مقدّمه طبع هفتم از «ینابیع المودّة» تعداد آنها را به یك صد و هشتاد و سه (١٨٣) كتاب رسانیده است.
ابن شهرآشوب گوید: و از جمله معجزات آن حضرت بعد از وفاتش كثرت روایات در مناقب و فضائل اوست با آنكه كتب و روایات فضائل او را دفن میكردند و از ترس وعیدهای مخالفین اسم علی را در روایات نمیبردند.
مسلم و بخاری و ابن بَطّة و نظیری در ضمن حدیثی از عائشه در مرض حضرت رسول صلّی اللَه علیه و آله و سلّم روایت كردهاند: فَقَالَتْ فِی جُمْلَة ذلِكَ: فَخَرَجَ النَّبِیُّ بَيْنَ رَجُلَيْنِ مِنْ أَهْلِ بَيْتِهِ الفَضْلِ وَ رَجُلٍ آخَرَ يَخُطُّ قَدَماهُ، عاصِباً رَأسَهُ ـ تَعْنی عَلِيّاً ـ عليه السّلام.4
«عائشه در ضمن گفتارش گفت: رسول خدا در مرض موت به مسجد رفت
- «مناقب ابن شهرآشوب»، ج ١، ص ٤٨٤.
- همان.
- همان.
- «مناقب» جلد ١ ص ٤٨٤.
