امام شناسی ج4

خود فرو خواهد كشید».

 علّامه مجلسی پس از آنكه بسیاری از روایاتی را كه در تفسیر آیه‌ ﴿إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ﴾ وارد شده است روایت كرده به عنوان توضیح و بیان معنی این روایات گفته است: سیّد ابن طاووس رضوان اللَه علیه در كتاب «سعد السُّعود» گفته كه: در تفسیر این آیه شیخ محمّد بن عبّاس بن مروان به پنجاه طریق روایت كرده است كه مراد از هادی علیّ بن أبی‌طالب است. و سپس مجلسی پس از قدری شرح در پیرامون آیه گوید: احتمال سوّم آنكه مراد از منذر رسول خدا و مراد از هادی علی است. ابن عبّاس گوید: كه رسول خدا دست خود را بر سینه خود گذارده و فرمود: أَنَا الْمُنذِرُ و اشاره به شانه علی نموده و فرمود: أَنْتَ الهادی، يا عَلِیُّ بِكَ يَهْتَدِی المُهْتَدُونَ بَعْدِی. و البتّه مخفی نیست كه این آیه مباركه بعد از ورود این سلسله مستفیضه از اخبار دلالت می‌كند كه هیچ زمانی از امام هادی و رهبر امّت خالی نخواهد بود، و أمیر المؤمنین علیه السّلام خلیفه و امام بعد از رسول اكرم است نه غیر او. و این دلالت از چند نقطه نظر است: اوّل مقابله رسول خدا به اینكه منذر است با علی به اینكه هادی است. و هیچ عاقل عارف به اسلوب كلام در تردید نمی‌ماند كه این مقابله دلالت دارد بر آنكه علیّ بن أبیطالب بعد از رسول خدا قائم مقام او بوده و به آنچه وظیفه آن حضرت در زمان حیات بوده است قیام و اقدام باید بنماید. بلكه از این مرحله دلالت، و دلالت بیشتری نیز دارد و آن این كه در این آیه فقط انذار به رسول خدا نسبت داده شده است امّا هدایت و رهبری كه از انذار قوی‌تر است به علی علیه السّلام واگذار شده است.

 دوّم از قول رسول خدا كه فرمود: أَنتَ الهادی استفاده حصر می‌شود زیرا كه اگر خبر معرفه باشد دلالت بر حصر می‌كند. و همچنین از قول أمیر المؤمنین علیه السّلام كه فرمود: أَنَا الهادی إلی مَا جَاءَ بِه. و از قول رسول خدا وَ الهَادِی عَلِی‌ نیز استفاده حصر می‌شود زیرا اگر مبتداء معرّف به الف و لام باشد افاده حصر می‌كند.

 سوّم از تقدیم ظرف در قول رسول خدا كه فرمود: بِكَ يَهْتَدِی المُهْتَدُونَ‌ نیز استفاده حصر می‌گردد. و نیز از بسیاری از تعبیراتی كه در مضمون روایات سابق الذكر گذشت از همه اینها استفاده می‌شود كه مقام امامت و خلافت بعد از رسول خدا كه همان هدایت است اختصاص به آن حضرت دارد. و از اینجا استفاده می‌شود كه‌