امام شناسی ج4

وَ اللَهِ الاقَلُّونَ عَدَداً وَ الاعْظَمُونَ قَدْراً. يَحْفَظُ اللَهُ بِهِمْ حُجَجَهُ وَ بَيِّنَاتِهِ حَتَّی يُودِعُوها نُظَرائَهُمْ وَ يَزْرَعُوها فِی قُلوبِ أشْبَاهِهِمْ. هَجَمَ بِهِمُ العِلْمُ عَلَی حَقِيقَة البَصِيرَة، وَ بَاشَرُوا رُوحَ اليَقِينِ، وَ اسْتَلانُوا مَا اسْتَوْعَرَهُ المُتْرِفُونَ، وَ انِسُوا بِمَا اسْتَوْحَشَ مِنْهُ الجَاهِلُونَ، وَ صَحِبُوا الدُّنيَا بِأبدانٍ أَرْوَاحُهَا مُعَلَّقَة بِالمَحَلِّ الاعْلَی. اولَئِكَ خُلَفَاءُ اللَهِ فِی أَرْضِهِ وَ الدُّعَاة إلَی دِينِهِ. آه آه شَوْقاً إلی رُؤيَتِهِمْ؛ إنصَرِفْ إذَا شِئتَ.¹

 پس از آن كه أمیرالمؤمنین علیه السّلام برای كمیل بیان چهار دسته از علمای دنیاپرست و ضعیف الرأی را می‌نماید و آرزو می‌كند كه كسی را یافت كند تا از علوم انباشته در سینه خود به او بیاموزد و یافت نمی‌كند و می‌فرماید: دنیا از علم خالی شده است آنگاه می‌فرماید: «بَلی هیچ گاه زمین از حجّت خدا كه برای خدا قیام كند خالی نخواهد بود خواه آن حجّت در بین مردم ظاهر و مرعوف باشد و خواه غائب و هراسان. خداوند حجّت خود را همیشه بر روی زمین باقی می‌دارد برای آنكه ادلّه توحید و دلائل و بیّنات خدا باطل نشود و نسخ نگردد و حجّت‌های الهیّه بر مردم تمام شود. آری لكن آن حجّت‌ها چند نفرند؟ و كجا هستند؟ سوگند به خدا كه تعدادشان بسیار كم ولی قدر و ارج آنها در نزد خدا بسیار بزرگ است. خداوند با دلهای توانا و نفوس قدسیّه آنان آیات و بیّنات خود را حفظ كرده تا آنها را به هم طرازان خود بسپارند و در دلهای آنان ذخیره كنند و در قلوب نظائر و اشباه خود تخم توحید و معارف الهیّه و اسرار غیبیّه را بكارند. دریاهای علم با حقیقت بصیرت و درك واقعیّت به آنها هجوم آورده است، و به رُوح یقین و مرتبه عالیه ایمان رسیده و آن‌را بالمباشرة لَمس نموده‌اند، و در نهایت زُهد و بی اعتنائی به لذّات مادّی و حسّی آنچه را كه مُترِفین و خوشگذران‌ها و راحت طلبان خَشِن و سخت می‌پندارند اینان نرم و لطیف و ملایم می‌شمرند، و به آنچه مردم نادان و جاهل از آن گریزانند انس و آشنائی دارند. در دنیا فقط با بدنهائی مصاحب هستند و با جسم خود در روی زمین زندگی می‌كنند لیكن ارواح آنها به ملكوت اعلی پیوسته و جانهای آنها به عوالم قدس و حرم امن و امان الهی مسكن گزیده است. ای كمیل این دسته فقط خلیفه‌های الهی بر روی زمین هستند و حجّت‌های خدا بر كاخ آفرینش و عالم هستی، و اینان دعوت كنندگان به‌