
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
221حضرت صادق علیه السّلام روایت نمودهاند كه فرموده است: زمین به غیر امام باقی نخواهد بود مگر آنكه غضب خدا بر زمین یا بر بندگانش فرود آید. حضرت فرمود: اصلًا بدون امام نمیماند، و در این صورت زمین اهلش را در كام خود فرود خواهد كشید».
و نیز با سند خود از أبو هراسه از حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام روایت كرده است قَالَ: لَو أنَّ الإمامَ رُفِعَ مِنَ الارض ساعَة لَماجَتْ بِأهْلِها كَما يَمُوجُ البَحْرُ بِأهْلِهِ.1 «حضرت باقر فرموند: اگر یك ساعت امام از روی زمین برداشته شود زمین مانند موجی كه در دریا پدید آید و همه مسافران كشتیها را غرق كند به موج درآمده و تمام افراد ساكن روی خود را هلاك خواهد نمود».
و همچنین با سند خود از معلَّی بن محمّد از وَشّاء روایت كرده است قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الحَسنِ الرِّضا عليه السّلام: هَلْ تَبْقَی الارْضُ بِغيِرِ إمامٍ؟ قالَ: لَا. قُلْتُ: إنَّا نُروی أنَّها لا تَبقَی إلّا أن يَسْخَطَ اللَهُ عَزّ وَ جَلَّ عَلی العِباد؟ قالَ: لا تَبقی إذاً لساخَت2 «وشّاء میگوید: از حضرت رضا علیه السّلام پرسیدم: آیا زمین بدون امام باقی خواهد بود؟ فرمود: نَه. گفتم: به ما چنین روایت كردهاند كه زمین بدون امام نمیشود مگر آنكه خدا بر بندگان خود غضب كند. فرمود: اگر زمین بدون امام باشد تمام اهل خود را فرو خواهد برد».
نكته پنجم آنكه رسول خدا میفرماید: وَ أَنَّكَ لَا تُخْلِی الارضَ مِن حُجَّة لَكَ علی خَلْقِكَ ظَاهِرٍ لَيْسَ بِالمُطاعِ أوْ خَائِفٍ مَغْمُورٍ. تا آنكه میفرمايد: أُولَئِكَ الاقَلُّونَ عَدَداً الاعظَمُونَ قَدْراً عِندَ اللَهِ. «و بار پروردگارا تو زمین را از حجّت و امام بر بندگانت خالی نمیگذاری یا حجّتی كه ظاهر باشد در میان مردم ولی مردم از او پیروی نكنند، یا حجّتی كه غایب باشد از میان مردم و ترسناك ... این حجّتها چقدر كماند و چقدر درجه و مقام آنها نزد پروردگار بزرگ است».
كلام أمیر المؤمنین علیه السّلام درباره خصوصیّات حجج الهی
أمیر المؤمنین علیه السّلام در ذیل همان مكالماتی كه با كمیل داشتند هنگام خروج به مقبره در صحرا میفرماید: اللَهُمَّ بَلَی لَا تَخْلُوا الارضُ مِن قَائِمٍ لِلّهِ بِحُجَّة إمّا ظَاهِراً مَشْهُوراً أوْ خَائِفاً مَغْمُوراً لِئلَا تَبْطُلَ حُجَجُ اللَهِ وَ بَيِّنَاتِهِ، وَ كَمْ ذَا؟ وَ أَيْنَ أُولَئِكَ؟ أُولَئِكَ
- «اصول كافی» ج ١، ص ١٧٩
- همان.
