امام شناسی ج4

أَحَدٌ علی اللَهِ عَزَّ وَ جَلَّ أنَّهُ تَرَكَهُ بِغَيْرِ حُجَّة لِلّهِ عَلَيْهِ‌¹ «حضرت صادق علیه السّلام فرمودند: اگر مردم منحصر در دو نفر گردند هر آینه یكی از آنها امام خواهد بود. و از آن دو نفر آن كه دیرتر بمیرد امام خواهد بود به علّت آنكه هیچ كس بدون حجّت الهیّه نباشد و در مقابل پروردگار ادّعا نكند كه مرا بدون راهنمائی كه مرا به سوی تو دعوت كند گذاردی».

 و نیز از یونس بن یعقوب از حضرت صادق علیه السّلام روایت كرده كه‌ قالَ: سَمِعْتُهُ يَقُولُ: لَوْ لَمْ يَكُنْ فِی الارضِ الّا اثْنانِ لَكانَ أَحَدُهُما الحُجَّة.²

 نكته سوّم: آن است كه رسول خدا می‌فرماید: لَا تَخْلُو الارضُ مِنهُمْ‌ «هیچ‌گاه زمین از امام خالی نیست». به مُفاد این جمله روایاتی وارد است. محمّد بن یعقوب كلینی با سند خود از حسین بن أبی العلاء روایت می‌كند قالَ: قُلْتُ لابی عَبدِ اللَهِ عليه السّلام: تَكُونُ الارضُ لَيْسَ فِيها إمامٌ؟ قالَ: لَا قلتُ: يَكونُ إمامانِ؟ قالَ: لا، الّا وَ أَحَدُهُما صامِتٌ.³

 «می‌گوید: به حضرت امام جعفر صادق علیه السّلام عرض كردم: آیا می‌شود در زمین امام نباشد؟ فرمود: نه. گفتم آیا می‌شود در روی زمین دو امام باشد؟ فرمود: نَه، مگر آنكه یكی از آنها ساكت بوده و زمام امور را در دست نگیرد».

 و نیز با سند خود از اسحاق بن عمّار روایت كرده است‌ عَن أبِی‌عَبداللَهِ عليه السّلام قالَ: سَمِعْتُهُ يَقُولُ: إنَّ الارضَ لَا تَخْلُو إلّا وَ فيها إمامٌ كَيما إن زادَ المؤمنُونَ شَيئاً رَدَّهُمْ وَ إنْ نَقَصُوا شَيئاً أتَمَّهُ لَهُمْ.⁴ «می‌گوید: از حضرت صادق علیه السّلام شنیدم كه می‌فرمود: هیچ‌گاه روی زمین از امام خالی نخواهد بود، برای آنكه اگر مؤمنین در امری از امور زیاده روی كنند آنها را به جای خود در درجه اعتدال برگرداند، و اگر در امری از امور كوتاهی كنند و نقصانی به بار آورند آن نقیصه را برای آنان تمام كند و آنان را معتدل نماید».

 و نیز با سند خود از عبد اللَه بن سلیمان عامری از حضرت صادق علیه السّلام روایت كرده است كه فرمود: مَا زَالَتِ الارضُ إلّا وَ لِلهِ فيهَا الحُجَّة، يُعَرَّفُ الحَلَالَ وَ الحَرَامَ‌