
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
213خرابی عمران و قطع نسل و اختلال نظام خواهد شد. و در این صورت حتماً باید قانونی در میان آنها حكومت كند كه معاش آنها را منظّم كند و راه صحیحی را برای زندگی در پیش پای آنان قرار دهد، و آن قانون شریعت است كه امور دنیوی آنها را اصلاح میكند و در راه حفظ حقوق و عدم تعدّی و تجاوز و تجاسر به دیگران آنها را تربیت میدهد، و راهی را نیز برای وصول به خدا معیّن میكند و آنها را به عالم ماوراء طبیعت و مادّه متوجّه نموده و به یاد آخرت و نتیجه اعمال میاندازد، و كوس رحیل را به سفر سوی خدا در گوش آنان مینوازد، و آنها را میترساند، و از راه نزدیك دعوت حقّ را به آنها ابلاغ میكند، و به صراط مستقیم رهبری مینماید.
این اساس تربیت شرعی باید به دست فرد انسانی انجام گیرد چون مباشرت فرشتگان در اداء این امر محال است و حیوانات پائین ترند از آنكه بتوانند مربّی بشر گردند. و آن فرد انسان باید به آیات و به بیّناتی از جانب خدای خود مؤیّد شود تا مردم دعوت او را بپذیرند و نوع بشر در مقابل او خاضع گردند و آن معجزه است. بنابراین در سنّت حضرت باری تعالی شأنه العزیز ارسال چنین فردی لازم و حتمی است. و همچنانكه خدا در عنایت نظام عالم از ریزش باران دریغ نمیكند چون زمین به باران در پرورش درختان و گیاهان و حیوانات و انسانها محتاج است همین طور نظام عالم بی نیاز از امامی نیست كه صلاح دنیا و آخرت را به بنی نوع خود بفهماند. آری كسی كه در نظام احسن آفرینش از رویانیدن موی ابروان به جهت زیبائی نه به جهت لزوم و ضرورت مضایقه نكرده است چگونه ممكن است از فرستادن امامی كه وجودش رحمة للعالمین، و معرّفی او نشانه هدایت در صراط مستقیم است خودداری كند.
بنابراین لطف و عنایت از مقام منیع خداست كه چنین شخصی را ایجاد فرموده و برای دستگیری بشر در راه نفع عاجل و سلامت نفس در آخرت و خیر آجل بفرستد. این شخص خلیفه خداست در روی زمین و اوست امامی كه او را برای رهبری بندگان و كانون فیض بخش و نور دهنده در میان بلاد و اقوام مقرّر فرموده است.
ضرورت وجود امام برای جامعه
در اینجا اگر این شبهه پیش آید كه: این دلیل فقط دلالت بر لزوم فرستادن پیغمبر را از اجانب خدا مینماید كه دارای شریعت و قانون باشد و خود آن پیغمبر مبیّن شریعت خود میباشد و دلالت بر لزوم امام را ندارد. جواب آن است كه
