امام شناسی ج4

هیچ فردی از او تخلّف نورزد، و در فرمانبری از اوامر و اتّصال با او عقب نیفتد. بنابراین آن امام موجب مصونیّت و حفظ پناه آورندگان از شرور و موانع و آفات دنیوی و اخروی و پناه‌گاه و ملجأ و ملاذ مؤمنان، و دست‌اویز محكم گروندگان، و نور و بَهاء و عظمت اهل عالم خواهد بود».

 مرحوم سیّد علی خان كبیر در شرح این فقره از دعا از شرح «صحیفه كامله سجّادیّه» مطالبی نفیس آورده ما مختصر آن‌را نقل می‌كنیم: حضرت علیّ بن الحسین علیهما السلام در این فقرات مقام امام را به چهار صفت توصیف نموده است:

 اوّل: عِصْمَة اللّائذينَ‌ یعنی برای امام هیچ دافع و مانعی نیست كه پناه آورندگان به سوی خود را در راه مستقیم رهبری كند و از ورطه هلاك در جانب افراط و تفریط حفظ نماید.

 دوّم: كَهْفُ المؤمنِين‌ یعنی ملجأ و پناه تمام مؤمنان است، كسانی كه در حوادث واقعه و در شبهات وارده به او روی آورند و چاره رهائی از ظلمات نفس امّاره و مهالك را از او بجویند.

 سوّم: عُرْوَة المُتَمَسِّكِينَ‌ یعنی افرادی را كه به او تمسّك نمایند و از اوامر او پیروی كنند و به آثار او تأسّی نموده و از نواهی او اجتناب ورزند از وقوع و فرو افتادن در چاه‌های مهلكه، و سقوط در نقمت و بُعد برهاند.

 چهارم: بَهاءُ العالَمينَ‌ یعنی نظام امور جهان و طراوت و زیبائی مناظر عالم به او بسته است. چون مردم همگی به سیره و روش او رفتار می‌كنند و به دین جهت میزان عدل، استوار، و ترازوی انصاف، برقرار، و ستونهای حقّ و معدلت در میان آنها بر پا می‌گردد.

 و این دعا كه دلالت بر لزوم امام در هر زمانی از ازمنه دارد طبق حكم عقل و نقل است. امّا دلیل عقلی آنكه انسان در دنیا افرادی دارد كه باید با یكدیگر به نحو تعاون و اجتماع زیست كنند و با پدید آمدن تمدّن و اجتماع طبعاً بین افراد اصطكاك و تزاحم به وجود خواهد آمد، برای آنكه جلب منافع و دفع ضرر و حسّ استخدام از غرائز و جِبلیّات بشر است، هر كس دوست دارد به تمام لذائذ و مشتَهیات خود برسد و از هر گونه مزاحمی در راه این مقصد خشمگین می‌شود و بر علیه آن قیام و اقدام می‌نماید، بنابراین نزاع و تشاجر و مخاصمات پدید می‌آید و منجرّ به قتل و غارت و