
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
209ندهید زیرا كه آنها از شما داناترند لَا تُعَلِّمُوهُمْ فَإنَّهُمْ أعْلَمُ مِنكُمْ. این جمله حدیث را از رسول خدا بسیاری از علماء عامّه و خاصّه نقل كردهاند و ما در ص ٢١ از ج ٣ «امام شناسی» از جابربن عبد اللَه انصاری نقل كردیم. و اگر این جمله حضرت را ضمیمه كنیم با جمله دیگری كه حضرت امام حسن علیه السّلام ضمن خطبه خود از آن حضرت روایت میكند استفاده امامت و رهبری أئمّه اطهار خواهد شد، و آن جمله این است كه میگوید: وَ قَدْ سَمِعَتْ هَذِهِ الامَّة جَدِّی صَلَّی اللَه عليه و آله و سلّم يَقُولُ: مَا وَلَّتْ امَّة أمْرَها رَجُلًا وَ فِيهِمْ مَن هُوَ أَعْلَمُ مِنهُ إلّا لَم يَزَل يَذْهَبُ أَمْرُهُمْ سَفالًا حَتَّی يَرْجِعُوا إلی مَا تَرَكُوهُ.1 و «به تحقیق كه این امّت از جدّ من رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم شنیده است كه میفرمود: هیچ طایفه و گروهی امور اجتماعی و شئون دیگر خود را به مردی نمیسپارند كه از او در میان آن گروه داناتر هم بوده باشد مگر آنكه روز بهروز امور آنها رو به فساد و خرابی خواهد رفت الّا آنكه از عمل خود برگردند و شخص اعلم را برای رسیدگی و سرپرستی امور خود قرار دهند».
از ضمیمه نمودن این دو جمله از رسول خدا استفاده میشود كه حتماً باید ائمّه طاهرین علیهم السّلام رهبری تمام شئون مردم را بدون استثناء چه در امور معاشی و سیاست مُدُن و تدبیر منزل و چه در امور معاد و چه در امور معارف و علوم دینی متكفّل گردند زیرا اوّلًا به طور اطلاق أعلمیّت آنها را بیان فرموده و این، حكم صغرای قضیّه را دارد. و ثانیاً زعامت فرد اعلم را لازم شمرده و این، حكم كبرای قضیّه را دارد و نتیجه، زعامت آنان است به طور دوام و اطلاق.
خطبه امیر المؤمنین علیه السّلام در علم خاندان نبوت
حضرت مولی الموحّدین أمیر المؤمنین علیه السّلام در «نهج البلاغة» در ضمن خطبه ١٤٢ میفرماید: أَينَ الَّذين زَعَمُوا أَنَّهُمْ الرّاسِخُونَ فِی العِلْمِ دُونَنا كَذِباً وَ بَغْياً عَلَيْنا أن رَفَعَنا اللَهُ وَ وَضَعَهُمْ، وَ اعْطاناً وَ حَرَمَهُمْ، وَ أدْخَلنَا وَ أَخْرَجَهُمْ، بنا يُسْتَعطَی الهُدی وَ يُسْتَجلَی العَمی. إنَّ الائِمَّة مِن قُريشٍ غُرِسُوا فِی هَذَا البَطْنِ مِن هاشِمٍ، لا تَصْلُحُ عَلی سِواهُمْ
- «ینابیع المودّة» ص ٤٨٢ باب نَودَم. و در «غایة المرام» ص ٢٩٨ در تحت عنوان حدیث بیست و ششم ضمن خطبه حضرت امام حسن علیه السّلام در موقع بیعت با معاویه ذكر كرده و با سند دیگر مختصر این خطبه را در ص ٢٩٨ و ص ٢٩٩ در تحت عنوان حدیث بیست و هفتم بیان كرده و در سطر ١٥ عین آن عبارت حضرت را راجع به ولایت امّت ذكر كرده است.
