
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
208و اگر از مدّت عمر دنیا باقی نمانده باشد مگر یك روز خداوند آن روز را به قدری طولانی خواهد كرد تا به قدری كه قائم ما ظهور كند و جهان را پس از ظلم و جور به عدل و داد مبدّل سازد. زمین از شما حجّتهای الهیّه خالی نخواهد ماند، خداوند عِلم من و درایت مرا به شما عنایت كرده است. من از خدا خواستهام كه عِلم و فَهم را در اولاد من و اولاد اولاد من قرار دهد، و در كِشت من و كِشته حاصله از كشت من بنهد».
باری این حدیث شریف حاوی نكاتی است كه باید اجمالًا در هر یك از آنها دقّت نمود.
تواتر حدیث ثقلین
نكته اوّل بیان ثقلین یعنی كتاب خدا و اهل بیت رسول خداست كه عدم ضلالت و گمراهی را رسول خدا مرهون به عمل و تمسّك به هر دو از آنها دانسته است. این حدیث از روایات متواتره است كه متجاوز از سی نفر از اصحاب پیغمبر اكرم صلّی اللَه علیه و آله و سلّم آن را روایت نمودهاند و گذشته از علمای بزرگ شیعه و مصنّفات معتبره آنها بیش از دویست نفر از علمای بزرگ اهل سنّت آنرا با الفاظ مختلف روایت نموده1 و در متجاوز از پانصد كتاب از كتب معتبره آنان آمده است.2
آیة اللَه علّامه میر حامد حسین لكهنوی هندی نیشابوری رضوان اللَه علیه جلد دوازدهم از «عبقات الانوار» را به بحث در پیرامون این حدیث اختصاص داده و آن را به دو جزء تقسیم كرده و جزء اوّل را اختصاص به بحث از سند حدیث و جزء دوّم را اختصاص به بحث در دلالت آن داده است.3 و میرزا نجم الدّین شریف عسگری كتابی مستقلّ به نام «محمّد و علیٌّ و حدیث الثقلین و حدیث السفینة» از مصادر عامّه درباره این حدیث و حدیث سفینه تألیف نموده است و ما در آینده مفصّلًا راجع به این حدیث بحث خواهیم نمود ان شاء اللَه تعالی.
نكته دوّم آن است كه رسول خدا میفرماید: شما به اهل بیت من چیزی یاد
- این عبارات را در مقدّمه طبع «عبقات» در جزء اوّل از جلد دوازدهم در قسمت اوّل مقابل صفحه اوّل آورده است.
- فهرست مآخذ سند حدیث ثقلین از ص ١١٦٥ تا ١١٨٨ از ضمیمه طبع جلد آخر از جلد دوازدهم «عبقات الانوار».
- مجموع این دو جزء را كه جلد دوازدهم را تشكیل میدهد مؤسّسه نشر نفائس مخطوطات اصفهان در شش مجلّد به طبع رسانیده است.
