
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
199در «تفسیر برهان» ذیل عبارت حدیث را همانطور كه ما از حسكانی نقل كردیم آورده است1 ولیكن در «غایة المرام» به جای لفظ اميرُالقُراءِ لفظ اميرُالغَزا را آورده است و راوی حدیث را در «غایة المرام» ابوبَرده اسلمی و در «تفسیر برهان» ابو بریده ذكر كرده است2 و در «مستدرك» حاكم با اسناد خود عین این روایت را به عین عباراتی كه در «تفسیر برهان» از حاكم حسكانی نقل كرده است ذكر نموده است3 و این روایت را نیز در «ینابیع المودّة» باب ٢٦ ص ٩٩ از حاكم حسكانی نقل میكند و راوی را بریده اسلمی آوردّه و به جای لفظ فَالزَقَها لفظ فَالصَقَ يَدَهُ آورده و عبارات آخرش چنین است: فقال: انت لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ. ثم قال له: انت مناد الانام و غاية الهدی و امير الغر المحجلين، اشهد علی ذلك انك كذلك. و سپس گوید: عین این روایت را ابن صبّاغ مالكی در «فصول المهمّة» از ابن عبّاس تخریج كرده است.
و سیوطی گوید: ابن مردویه از ابو برزه اسلمی تخریج حدیث كرده است كه او گفت: سمعت رسول اللَه صلی اللَه عليه و آله و سلم يقول: ﴿إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ﴾ و وضع يده علی صدر نفسه، ثم وضعها علی صدر علی و يقول: ﴿لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ﴾4. و نظیر این متن از روایت را حاكم حسكانی با اسناد خود از ابو بَرزه با دو سند ذكر كرده است5 و سیّد بحرانی از ابراهیم حموینی در «فرائد السمطین» با اسناد خود از ابوهریره اسلمی6، و از ثعلبی در تفسیر خود با اسناد خود از سعید بن جبیر از ابن عبّاس نقل كرده است7و ابن شهرآشوب گوید: حاكم حسكانی در «شواهد التنزیل» و مرزبانی در كتاب خود كه درباره آیات قرآنیّه نازله در شأن امیرالمؤمنین تصنیف نموده است گفتهاند كه ابو برزه روایت فوق را روایت نموده است8.
طبقه هفتم ـ روایاتی است كه دلالت دارد در معراج به رسول خدا گفته شد
- «تفسیر برهان» ج ١ ص ٥١٩.
- «غایة المرام» ص ٢٣٧ حدیث بیستم.
- «تفسیر المیزان» ج ١١ ص ٣٦٠.
- «الدر المنثور» ج ٤ ص ٤٥.
- «شواهد التنزیل» ج ١ ص ٢٩٧ و ص ٢٩٨.
- «غایة المرام» ص ٢٣٥ حدیث دوّم و سوّم، و «بحار الانوار» ج ٩ ص ٧٥ از «مناقب» ابن شهرآشوب.
- همان مصادر.
- «مناقب» ابن شهرآشوب ص ٥٦٧، و «تفسیر برهان» ج ١ ص ٥١٩.
