
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
194موضوعی است، و آیا در بیابان هموار نازل شده یا در كوهستان نازل شده است. عرض كردند: درباره تو ای امیر مؤمنان چه آیهای نازل شده است؟ فرمود: اگر شما از من سؤال نمینمودید من نیز به شما چیزی نمیگفتم. درباره من این آیه فرود آمده است:
﴿إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ﴾.
رسول خدا منذر و دعوت كننده به شریعت و دین خداست، و من راهنمای امّت به شریعت او هستم».
و نیز فارسی در كتاب «روضه» آورده است كه: قال علی عليه السّلام: ﴿إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ﴾، ﴿مُنْذِرٌ﴾ محمد و ﴿لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ﴾ انا.1 «حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام فرمودهاند: مراد از منذر در این آیه شریفه محمّد است و مراد از هادی برای هر دسته من هستم».
سیوطی گوید: عبد اللَه بن احمد در «زوائد مسند» و ابن ابی حاتم و طبرانی در «اوسط» و حاكم و ابن مردویه و ابن عساكر خریجحدیث كرده و علاوه حاكم نیز حدیث را صحیح شمرده از علی بن أبیطالب فی قوله: ﴿إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ﴾؛ قال: رسول اللَه صلی اللَه عليه و آله و سلم المنذر و انا الهادی. و فی لفظ: و الهادی رجل من بنی هاشم يعنی نفسه2. این بزرگان از ائمّه حدیث عامّه همگی با سندهای متصّل خود كه بعضی تصریح به صحّت آن نمودهاند از علی بن أبیطالب روایت كردهاند كه در این آیه شریفه فرموده است: «مراد از منذر رسول خدا است و مراد از هادی من هستم. و در یك عبارت آمده است كه مراد از هادی مردی است از بنی هاشم و خودش را اراده نموده است».
و حاكم حسكانی با سلسله سند متّصل خود از عبّاد بن عبد اللَه نظیر همین روایتی را كه ما از «امالی» صدوق از عبّاد بن عبد اللَه نقل كردیم روایت كرده است تا آخرش را كه میفرماید: فرسول اللَه المنذر و انا الهادی الی ما جاء به3
و در پاورقی ج ١ ص ٣٠٠ از «شواهد التنزیل» گوید: ابن اعرابی در كتاب «معجم الشیوخ» جزء دوّم ورق ١٢٠ و در نسخه دیگر در ورق ٢٠٣ گفته است: ابو سعید حارثی از حسین بن علیّ لأشقر، از منصور بن ابی الاسود، از اعمش، از منهال، از عبّاد بن عبد اللَه از علی بن أبیطالب علیه السّلام در آیه ﴿إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ
- «غایة المرام» ص ٣٢٧ حدیث بیست و یكم.
- «الدر المنثور» ج ٤ ص ٤٥.
- «شواهد التنزیل» ج ١ ص ٣٠٠.
