
امام شناسی ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «وراثت در ولایت» و «فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • امام وارث جنبههای روحی و علمیِ پیامبران، و وارث همۀ علوم قرآن است • امیرالمؤمنین وارث جمیع کمالاتِ پیامبر اکرم به جز نبوّت میباشد • امیرالمؤمنین وجود باقیۀ رسول خدا است • ابتلائات و امتحانات عجیب امیرالمؤمنین علیهالسلام • نقش امام تنها حفظ نظام اجتماع نیست، بلکه حفظ ربط تکوینی بین خدا و خلق است • هیچگاه زمین از حجّت خدا خالی نیست • مقصود از «عالم به کتاب» در آیۀ قرآن، امیرالمؤمنین علیهالسلام است • مراد از «هادی» در آیۀ «لکلِ قومٍ هادٍ» امیرالمؤمنین علیهالسلام است
امام شناسی ج4
193حضرت باقر علیه السّلام1، و با سند چهارم از احمد بن محمّد، از حسین، از محمّد بن خالد، از ایّوب بن حرّ، از حضرت باقر علیه السّلام روایت كرده است.2 و همچنین فرات بن ابراهیم در تفسیر خود از حسین بن حكم با اسناد خود از عبد اللَه بن عطا از حضرت باقر علیه السّلام3 و نیز علی بن ابراهیم در تفسیر خود از پدرش، از یحیی بن ابی عمران، از یونس، از سعدان بن مسلم، از ابو بصیر، از حضرت امام جعفر صادق علیه السّلام در تفسیر ﴿ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ﴾ روایت كرده است كه آن حضرت فرمود: «مراد از كتاب كه در آن شكّی نیست علی بن أبیطالب است، و او راهنمای متقیان و تبیان شیعیان است»4 و در «كافی» محمّد بن یعقوب كلینی با اسناد خود از عبد الرحیم قصیر از حضرت باقر علیه السّلام در تفسیر آیه ﴿إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ﴾ روایت كرده است كه رسول خدا فرمود: «مُنذِر من هستم و هادی علی است، و ای مردم سوگند به خدا كه امر هدایت از خاندان ما بیرون نخواهد شد و پیوسته در میان ماست تا روز بازپسین».5و6
طبقه چهارم ـ روایاتی است كه از خود امیرالمؤمنین علیه السّلام روایت شده است كه آن حضرت میفرماید: مراد از هادی در این آیه شریفه من هستم. مرحوم صدوق در «امالی» از طالقانی با سند متصل خود از عباد بن عبد اللَه روایت كرده است كه
قال: قال علی عليه السّلام: ما نزلت من القرآن آية الا و قد علمت اين نزلت و فيمن نزلت و فی ای شیء نزلت، و فی سهل نزلت ام فی جبل نزلت.
قيل: فما انزلت فيك؟
فقال: لو لا انكم سالتمونی ما اخبرتكم، نزلت فی الآية:
﴿إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ﴾
فرسول اللَه المنذر و انا الهادی الی ما جاء به7
«امیر المؤمنین علیه السّلام فرمودند: هیچ آیهای در قرآن مجید نازل نشده است مگر آنكه من میدانم در كجا نازل شده و درباره چه كسی نازل شده و راجع به چه
- «بحار الانوار» ج ٩ ص ٧٦.
- همان.
- همان.
- همان.
- همان.
- «تفسیر برهان» ج ١ ص ٥١٨. و در «غایة المرام» ص ٢٣٥ حدیث هفتم از ابن صباغ مالكی در فصول المهمه از ابن عباس روایت كرده است كه قال: لمّا نزلت قوله تعالى: ﴿إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ﴾ قال رسول الله (ص): انّا المنذر و على الهادى، و بك يا علىّ يهتدى المهتدون.
- «بحار الانوار» ج ٩ ص ٧٥، و «غایة المرام» ص ٢٣٥ حدیث پنجم مكرراً، و «تفسیر برهان» ج ١ ص ٥١٨.
